Key takeaways
- Bisjkek, de hoofdstad van Kirgizië, is gastheer van de tweedaagse top van de Shanghai Cooperation Organization (SCO)
- Rusland en China gebruiken het bondgenootschap om een multipolaire wereldorde te bevorderen.
- Interne rivaliteit bedreigt de strategische eenheid van de organisatie.
Bishkek is maandag en dinsdag de gastheer van een tweedaagse top van de Shanghai Cooperation Organization (SCO), ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de regionale groep. Tot de prominente deelnemers behoren de Russische president Vladimir Poetin en de Chinese president Xi Jinping, die dit platform vaak gebruiken om te pleiten voor een multipolaire wereldorde en gezamenlijk verzet tegen de westerse hegemonie uit te dragen. Zij zullen worden vergezeld door leiders uit India, Pakistan en Iran, waaronder de Iraanse president Masoud Pezeshkian, onder leiding van de Kirgizische president Sadyr Japarov.
Strategische allianties
De bijeenkomst vindt plaats in een periode van intense mondiale instabiliteit, gekenmerkt door de langdurige militaire campagne van Rusland in Oekraïne en de escalerende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Poetin zal naar verwachting achter gesloten deuren overleggen met zijn ambtgenoten uit China en Iran. De samenwerking met Iran is in economisch en militair opzicht aanzienlijk gegroeid. Zowel Rusland als Iran hebben namelijk te maken met strenge internationale sancties. Deze diplomatieke activiteit volgt op een opmerkelijk bezoek aan Moskou van CIA-directeur John Ratcliffe, wat speculaties heeft aangewakkerd over geheime gesprekken over Iran en Oekraïne.
Regionale grootmacht
Het oorspronkelijke mandaat van de SCO legde de nadruk op economische samenwerking en ontkende expliciet een anti-westerse alliantie te zijn. De huidige koers onder leiding van Peking en Moskou weerspiegelt een meer confronterende houding ten opzichte van het Westen. Tijdens eerdere topontmoetingen heeft Poetin de oorlog in Oekraïne toegeschreven aan westerse provocaties en heeft Xi kritiek geuit op Amerikaanse intimidatietactieken. De organisatie heeft haar bereik uitgebreid en bestaat nu uit tien volwaardige leden, waaronder Wit-Rusland en vier Centraal-Aziatische landen, naast twee waarnemers en 15 dialoogpartners, zoals Qatar, Saoedi-Arabië en Turkije.
Economische oorlogvoering en sancties
De top vindt plaats tegen de achtergrond van gevechten en economische oorlogvoering. De VS hebben onlangs de druk op Iran opgevoerd door middel van secundaire sancties gericht op de luchtvaart, goud en digitale activa. Ondertussen bedreigen ze ook degenen die handel drijven met het Iraanse regime. China heeft beloofd zijn belangen te beschermen, met name wat betreft de invoer van Iraanse olie. Hoewel Iran in 2023 tot de SCO toetrad in de hoop westerse financiële beperkingen te omzeilen, stellen sommige analisten dat dergelijke allianties in het verleden geen concrete oplossingen hebben geboden voor de diepe economische crises van Teheran.
Interne wrijving
Hoewel de SCO beweert een kwart van de wereldeconomie en bijna de helft van de wereldbevolking te vertegenwoordigen, wordt de organisatie geplaagd door interne tegenstellingen. Lidstaten hebben vaak tegenstrijdige belangen, zoals de rivaliteit tussen China en Rusland om het overwicht in Centraal-Azië, of de terugkerende diplomatieke spanningen tussen Peking, India en Pakistan. (ev)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
