Key takeaways
- Rusland breidt de scheepvaart in het Noordpoolgebied uit om gevaarlijke traditionele routes te omzeilen.
- Schaduwvloten en nucleaire ijsbrekers verbergen de olie-export voor westerse sancties.
- Oekraïense droneaanvallen brengen de binnenlandse raffinage- en haveninfrastructuur ernstig aan het wankelen.
Moskou maakt in toenemende mate gebruik van de Noordelijke Zeeroute (NSR) om olie naar Aziatische markten te vervoeren, waarbij een uitzonderlijk grote vloot tankers wordt ingezet. Uit recente rapporten blijkt dat momenteel bijna 8 miljoen vaten ruwe olie onderweg zijn of klaargestoomd worden voor verzending via de Noordpool.
Deze hoeveelheid vertegenwoordigt ongeveer 60 procent van het totale volume dat tijdens de vorige zomer-herfstperiode via deze route is vervoerd, wat duidt op een koerswijziging nu traditionele scheepvaartroutes steeds gevaarlijker worden.
Escalerende geopolitieke druk
De urgentie van deze verschuiving naar het Noordpoolgebied wordt aangedreven door geopolitieke spanningen en militaire aanvallen. Oekraïense drones hebben herhaaldelijk Russische energie-installaties aangevallen, terwijl westerse landen doorgaan met het in beslag nemen van schepen die behoren tot de Russische ‘schaduwvloot‘.
Momenteel bevinden zich ongeveer 15 tankers in de Karazee of varen ze over de Noordelijke Zeeroute, terwijl verschillende andere noordwaarts varen via de Barentszzee en de Noorse Zee. Om een veilige doorgang door met ijs verstopte wateren te garanderen, heeft Rusland drie nucleair aangedreven ijsbrekers ingezet.
Tekort aan ijsbrekers
Hoewel de periode van eind juni tot begin november de gunstigste omstandigheden biedt voor varen in het Noordpoolgebied, kampt Rusland nog steeds met een tekort aan gespecialiseerde ijsbrekers die zonder hulp kunnen opereren.
Om ondanks de sancties zijn exportinkomsten op peil te houden, heeft het Kremlin een ingewikkeld netwerk van ‘goedkope vlaggen’ opgezet in Afrikaanse landen zoals Gabon en Sierra Leone, waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van tussenbedrijven in Turkije en de VAE om de identiteit en het eigendom van zijn schepen te verhullen.
Binnenlandse raffinage fors gedaald
Tegelijkertijd zijn de binnenlandse raffinagecapaciteiten van Rusland sterk gedaald. In juli daalde de verwerking van ruwe olie tot het laagste niveau sinds 2002, tot slechts 3,6 miljoen vaten per dag – ongeveer een derde onder de gebruikelijke seizoensgebonden niveaus. Deze daling is een direct gevolg van de geïntensiveerde campagne met langeafstandsdrones door Oekraïne, die alleen al in juli gericht was op 18 raffinaderijen, waaronder de enorme raffinaderij in Omsk, diep in Russisch grondgebied.
Naast raffinaderijen heeft Oekraïne zijn doelwitten uitgebreid naar haveninfrastructuur, pijpleidingen en tankers. In juli vonden ongeveer 30 aanvallen plaats op oliegerelateerde installaties, waaronder aanvallen op schepen die banden hebben met het Caspian Pipeline Consortium. Deskundigen wijzen erop dat Rusland weliswaar kan proberen olie van de Zwarte Zee om te leiden naar Baltische havens, maar dat de beperkte pijpleiding- en opslagcapaciteit het moeilijk maakt om deze verstoringen volledig te compenseren. Bovendien wijst het vermogen van Oekraïense drones om Baltische havens te bereiken erop dat geen enkele maritieme route volledig veilig is. (fc)
Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
