Key takeaways

• Particuliere beleggers die gebruik maakten van hefboom-ETF’s hebben de volatiliteit in de goud- en zilverprijzen tijdens de uitverkoop aanzienlijk versterkt.
• De dagelijkse herbalanceringsmechanismen van hefboom-ETF’s versterkten de prijsontwikkelingen door te kopen wanneer de prijzen stegen en te verkopen wanneer ze daalden.
• Margin calls verergerden de neerwaartse druk, waardoor deelnemers die het meest blootgesteld waren aan de neergang gedwongen werden hun posities af te bouwen.

De dramatische uitverkoop van goud- en zilverprijzen die eind januari en begin februari 2026 werd waargenomen, werd sterk beïnvloed door het enthousiasme van particuliere handelaren voor edelmetalen. Deze uitbundigheid, in combinatie met hun afhankelijkheid van hefboom-ETF’s (exchange-traded funds) om hun blootstelling te vergroten, droeg aanzienlijk bij aan de prijsschommelingen.

Na aanzienlijke stijgingen gedurende 2025 en een sterke stijging begin januari 2026 kenden zowel de goud- als de zilverprijzen een scherpe daling, volgens het kwartaaloverzicht van de Bank voor Internationale Betalingen (BIS). Terwijl de goudprijs een minder extreem patroon volgde, kelderde de zilverprijs in één dag met ongeveer 30 procent. Deze plotselinge daling viel samen met verschuivingen in de verwachtingen ten aanzien van de Amerikaanse dollar en het monetaire beleid. Toch leek deze los te staan van bredere fundamentele veranderingen.

Vandaag om 10.25 uur stond de prijs van goudfutures op 4.995,59 dollar per ounce en die van spotgoud op 4.991,35 dollar. De prijs van zilverfutures stond op 79,78 dollar en die van spotzilver op 79,64 dollar.

ETF’s 

Uit analyse van de BIS blijkt dat deze volatiele marktomgeving werd aangedreven door particuliere beleggers en versterkt door leveraged ETF’s. Uit gegevens over de kapitaalstroom bleek dat particuliere beleggers, en niet institutionele spelers, de belangrijkste drijvende kracht waren achter de instroom in goud- en zilverfondsen in de aanloop naar de uitverkoop. Kleinere speculatieve beleggers hadden onevenredig grote longposities in zilverfutures. Daardoor waren ze bijzonder kwetsbaar toen de prijzen begonnen te dalen en de margevereisten toenamen.

Particuliere beleggers geven steeds vaker de voorkeur aan ETF’s als hun favoriete instrument om toegang te krijgen tot edelmetalen. Aanhoudende premies van goud- en zilver-ETF’s ten opzichte van hun intrinsieke waarde (NAV) duidden op sterke, eenzijdige koopdruk die de arbitragecapaciteit van de primaire markt overschreed. Toen de prijzen eind januari omkeerden, slonken deze premies snel en veranderden ze in kortingen voor zilver. Dat weerspiegelde een verschuiving naar verkoopdruk en een scherpe ommekeer in de geldstromen.

Hefboom

Zilver-ETF’s met hefboomwerking versterkten de onrust nog verder door hun dagelijkse herwegingsmechanismen. Om een vaste hefboomwerking te behouden, kopen deze fondsen de onderliggende activa wanneer de prijzen stijgen en verkopen ze deze wanneer de prijzen dalen, waardoor feedbackloops ontstaan die bestaande trends versterken en de prijzen mogelijk verstoren.

De impact van leveraged ETF’s op de marktstabiliteit nam toe naarmate het enthousiasme van particuliere beleggers voor edelmetalen groeide. Terwijl de herwegingsmultiplier van de hefboomwerking in de loop van 2025 verdubbelde, volgde het aandeel van ETF’s in de markt een vergelijkbaar traject. Dit beklemtoont hoe de activiteit van leveraged ETF’s de prijstrends versterkte en een dominantere kracht binnen de markt werd.

Neerwaartse druk

Toen de uitverkoop begon, versterkten door marges veroorzaakte liquidaties de neerwaartse druk. Snelle prijsdalingen leidden tot hogere variatiemarges op futuresposities. Dat zette verschillende beurzen ertoe aan de initiële margevereisten aan te scherpen.

Deze financieringsdruk dwong deelnemers die het meest blootgesteld waren aan de neergang tot deleveraging. De systematische verkoop als gevolg van de herschikking van leveraged ETF’s versterkte dit effect nog verder. Daardoor ontstond een zichzelf versterkende cyclus van lagere prijzen en extra margin calls.

(jw)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!