Key takeaways

• Overheden wereldwijd voeren grootschalige stimuleringsmaatregelen door om de economische groei te stimuleren, ondanks de huidige lage werkloosheid en stijgende rentevoeten.
• Die uitgaven zijn bedoeld om dringende problemen aan te pakken, zoals geopolitieke onzekerheden en vergrijzing.
• Hoewel die strategie de groei op korte termijn kan stimuleren, brengt ze op lange termijn risico’s met zich mee, zoals een stijgende schuldenlast.

De wereldwijde groei wordt momenteel aangedreven door overheidsuitgaven, schrijft Wall Street Journal in een analyse. Geconfronteerd met tal van economische uitdagingen laten landen wereldwijd hun begrotingsdiscipline varen en voeren ze grootschalige stimuleringsmaatregelen door die worden gefinancierd met aanzienlijke begrotingstekorten. Die uitgaven zullen naar verwachting op korte termijn de economische groei stimuleren en banen creëren.

Risicovolle strategie

Economen waarschuwen echter dat die strategie riskant kan zijn gezien de huidige lage werkloosheid en stijgende rentevoeten. Recente gebeurtenissen in Japan illustreren de potentiële kwetsbaarheden. Nadat premier Sanae Takaichi voorafgaand aan de komende verkiezingen een verhoging van de uitgaven en belastingverlagingen had aangekondigd, stegen de rentes op langlopende overheidsobligaties tot recordhoogtes.

Die ontwikkelingen belichten de onderliggende zwakheden in geavanceerde economieën, waaronder een trage vraag vanuit de particuliere sector en een slechte productiviteitsgroei. Europa lijkt bijzonder kwetsbaar, met beperkte bronnen van groei buiten overheidsinterventie. In de VS en Duitsland, de grootste economieën ter wereld, zal de fiscale stimulans de economische groei dit jaar naar verwachting met ongeveer 1 procentpunt doen toenemen. In Japan, de op drie na grootste economie, zal de stimulans bijdragen aan een groei van een half procentpunt.

Aanpakken van dringende kwesties

China kampt ook voor het tweede achtereenvolgende jaar met een aanzienlijk begrotingstekort, van bijna 9 procent van het bbp. Dit niveau is ongeveer het dubbele van de verwachte groei. De stijging van de overheidsuitgaven is bedoeld om verschillende dringende kwesties aan te pakken. Politici willen bedrijven ondersteunen die worden getroffen door technologische ontwikkelingen zoals AI, Amerikaanse invoerheffingen en gesubsidieerde export uit China.

Veel landen investeren ook fors in herbewapening vanwege geopolitieke onzekerheden, de overgang naar schonere energiebronnen en de behoeften van de snel vergrijzende bevolking.

Geen hogere belastingen

In het verleden zouden dergelijke uitgavenstijgingen gepaard zijn gegaan met hogere belastingen. De leiders van vandaag aarzelen echter om de kiezers extra te belasten. Als gevolg daarvan zijn de begrotingstekorten van de overheid de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, zowel in geavanceerde economieën als in opkomende markten.

Die trend weerspiegelt een verschuiving in prioriteiten van begrotingsdiscipline naar strategische uitgaven die gericht zijn op het stimuleren van economische groei en het aanpakken van dringende sociale en veiligheidsproblemen.

Evenwichtige prioriteiten

Sommige economen uiten hun bezorgdheid over de houdbaarheid van die aanpak op de lange termijn, daarbij verwijzend naar de mogelijkheid van stijgende rentetarieven en schuldenlasten, maar anderen stellen dat de huidige lage belastingtarieven en het sterke vertrouwen van beleggers in grote economieën zoals de VS de risico’s op de korte termijn beperken.

Niettemin onderstreept de ervaring van landen als Japan het belang van een zorgvuldig beheer van de overheidsschuld om mogelijke economische instabiliteit te voorkomen. Het veranderende geopolitieke landschap maakt de situatie nog ingewikkelder, aangezien regeringen worstelen met het vinden van een evenwicht tussen uitgavenprioriteiten en de noodzaak van begrotingsdiscipline. (uv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)