Key takeaways

• Hongarije arresteerde zeven Oekraïense bankmedewerkers en beweerde zonder bewijs banden met de “oorlogsmaffia“.
• Eén medewerker raakte ernstig ziek nadat hij tijdens het verhoor naar verluidt met een onbekende stof was geïnjecteerd, wat zorgen over mensenrechten oproept.
• Het incident vergroot de spanningen tussen Hongarije en Oekraïne voorafgaand aan de verkiezingen.

Zeven Oekraïense bankmedewerkers werden eerder deze maand in Hongarije aangehouden tijdens een inval in voertuigen die goud en contant geld vervoerden. De Hongaarse autoriteiten beweerden dat het geld bestemd was voor de Oekraïense “oorlogsmaffia”, maar leverden geen bewijs. De Oekraïners, die voor de staatssparbank Oschadbank werkten, hielden vol dat ze routineuze overheidsgelden van Wenen naar Oekraïne vervoerden.

Vermeende injectie

Tijdens hun meer dan 24 uur durende aanhouding waren de mannen geblinddoekt en geboeid. Een van hen, een voormalig medewerker van de veiligheidsdienst SBU, zou door Hongaarse agenten gedwongen zijn geïnjecteerd. Bronnen in Kiev denken dat de injectie een kalmeringsmiddel bevatte dat bedoeld was om de man tijdens het verhoor spraakzamer te maken. Dat vertellen ze aan The Guardian. Het middel zou echter een hypertensieve crisis hebben veroorzaakt bij de man, die diabetes heeft, waardoor hij het bewustzijn verloor en in het ziekenhuis moest worden opgenomen.

Oekraïense bronnen beschreven de gedwongen injectie als een herinnering aan de “waarheidsserum”-technieken die de KGB in de afgelopen decennia gebruikte. Bloedonderzoeken die werden uitgevoerd nadat de mannen naar Oekraïne waren teruggekeerd, zouden sporen van een dergelijk middel hebben aangetoond, hoewel The Guardian deze beweringen niet onafhankelijk kon verifiëren.

Juridische stappen

Hoewel de Hongaarse advocaat van de betrokkenen bevestigde dat één man tegen zijn wil een injectie had gekregen, gaf een Hongaarse politiebron toe van de injectie te hebben gehoord, maar niet op de hoogte te zijn van de inhoud ervan. De Hongaarse belasting- en douanedienst (NAV) reageerde niet op vragen, en Oschadbank weigerde, onder verwijzing naar medische privacykwesties, commentaar te geven op de specifieke beschuldigingen, maar bevestigde dat één persoon speciale dieetbehoeften had en regelmatig medicatie moest innemen.

Oschadbank heeft een strafrechtelijke klacht ingediend tegen de Hongaarse autoriteiten wegens ambtsmisbruik en voert zowel civiele als strafrechtelijke vorderingen aan namens de zeven werknemers. Zij streven ernaar de uitzetting uit de Schengenzone en de inbeslagname van de gelden, die nog steeds in Hongarije in beslag zijn genomen, ongedaan te maken.

Politieke context

De inval valt samen met cruciale Hongaarse parlementsverkiezingen, waarbij Viktor Orbán, de nationalistische leider van Hongarije, na 16 jaar mogelijk zijn macht kwijtraakt. Orbán, bekend om zijn pro-Russische houding binnen de EU, heeft in de aanloop naar de verkiezingen Oekraïne en zijn president, Volodymyr Zelensky, afgeschilderd als bedreigingen voor Hongarije. Berichten stellen dat Rusland de campagne van Orbán mogelijk actief ondersteunt.

Oekraïense bronnen beweren dat het overbrengen van overheidsgeld over land gemeengoed is geworden doordat Rusland het Oekraïense luchtruim heeft gesloten. Ze beschuldigen Boedapest ervan een voorwendsel te zoeken om de spanningen tussen de twee landen te escaleren, met het argument dat talrijke soortgelijke transporten eerder door Hongarije zijn getrokken terwijl de autoriteiten op de hoogte waren van de route. Deze keer hebben TEK-agenten het konvooi echter op de snelweg onderschept en de Oekraïners gearresteerd.

Verhoorpraktijken

Tijdens het verhoor werden de Oekraïners urenlang geboeid en kregen ze alleen een Russisch sprekende tolk. Een Hongaarse politiebron omschreef de operatie als “onprofessioneel” en merkte op dat niet alle TEK-medewerkers er blij mee waren deze uit te voeren.

Na hun uitzetting naar Oekraïne kregen de zeven mannen een inreisverbod voor de Schengenzone. Hongarije heeft een onderzoek naar witwassen ingesteld naar de fondsen, en beweert dat ze bestemd waren voor de “oorlogsmaffia” van Oekraïne. Dit verhaal sluit aan bij Orbáns boodschap voorafgaand aan de verkiezingen dat Brussel en Kiev proberen Hongarije in de oorlog te slepen en Oekraïne af te schilderen als corrupt.

Escalerende spanningen 

Orbán handhaafde onlangs zijn veto tegen een EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne, wat leidde tot frustratie bij Zelensky, die dreigde Orbáns adres aan het Oekraïense leger te verstrekken. Orbán gebruikte deze uitspraak vervolgens om Oekraïners af te schilderen als een bedreiging voor zijn familie.

De primaire focus van Oschadbank blijft het vrijgeven van de in beslag genomen fondsen. De advocaat van de bank wees op publieke opmerkingen van de Hongaarse minister van Transport en Orbán-bondgenoot János Lázár, waarin werd gezegd dat de inbeslagname van het geld politiek gemotiveerd was vanwege de terughoudendheid van Kiev om een pijpleiding aan te pakken die Russisch gas via Oekraïne naar Hongarije transporteert.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!