Hongarije heeft woensdag de “energienoodtoestand” uitgeroepen en aangekondigd dat het de export van gas naar zijn buurlanden zou stopzetten. De EU-lidstaat wil zijn energievoorziening veiligstellen nu de gasleveranties uit Rusland teruglopen.
“Er is waarschijnlijk niet genoeg gas in Europa voor de herfst en winter”. Met die argumentatie kondigde Gergely Gyulás, stafchef van premier Viktor Orbán, woensdag de energienoodtoestand af.
Per augustus wordt de uitvoer van fossiele brandstoffen naar de buurlanden verboden en komen er maatregelen om de binnenlandse gasproductie met 33 procent op te voeren, van 1,5 miljard kubieke meter (bcm) tot 2 bcm. Dat schrijft Euractiv.
Gas dekt 85 procent van de verwarmingsbehoeften van Hongarije, en het grootste deel daarvan is afkomstig van het Russische staatsbedrijf Gazprom. Hongarije ontvangt het gas via de TurkStream-pijpleiding, die van Turkije naar Bulgarije loopt en dan naar Servië en Hongarije. Terwijl Moskou zijn gasleveringen aan Bulgarije heeft stopgezet, blijft Sofia plichtsgetrouw gas sturen naar Belgrado en Boedapest. Zijn eigen exportplicht wil Hongarije dus verzaken.
“Niet zeker of dit slim is”
In de EU wordt de continuïteit van de gasvoorziening echter geregeld door een verordening die in 2017 is goedgekeurd, na een geschil tussen Rusland en Oekraïne over vergoedingen voor de gasdoorvoer. Het dispuut leidde midden in de winter tot onderbrekingen van de gasleveringen.
Het Hongaarse besluit is rechtstreeks in strijd met die verordening. Die bepaalt immers dat de gassolidariteit tussen de landen in de praktijk dient geschraagd door solidariteitsovereenkomsten, die de coördinatie tussen de nationale autoriteiten regelen.
Georg Zachmann, een energiedeskundige bij de Brusselse denktank Bruegel, trok de wijsheid van de maatregel in twijfel. “Niet zeker of dit slim is voor een door land ingesloten land met minder dan 3 miljard kubieke meter (bcm) aan opslag, en 10 bcm aan jaarlijks gasverbruik”, schreef hij op Twitter.
EU-subsidies
De energiecrisis is momenteel het dominante thema in elke EU-lidstaat. Toch wegen in Hongarije ook andere zaken op zowel de staatskas als de koopkracht van de burger. Zo speelt de stillegging van de EU-subsidies aan het land de Orbán-regering danig parten. De Europese Commissie verlangde van de lidstaat meer maatregelen tegen corruptie, maar was ontevreden over de voorgestelde hervormingen.
Voor de Hongaren heeft dat grote gevolgen. Per hoofd van de bevolking ontvangt Hongarije de hoogste subsidiesom van alle EU-lidstaten, schrijft Het Financieele Dagblad. Concreet gaat het om 37 miljard euro de komende vijf jaar, plus nog eens 7,2 miljard euro aan pandemische bijstand. Voor een staat met een bruto binnenlands product (bbp) van ongeveer 195 miljard euro dit jaar doen die bedragen er wel degelijk toe.
(ns)