Key takeaways

• Iran heeft militaire oefeningen gehouden in de Straat van Hormuz, waardoor de spanningen met de VS tijdens de lopende nucleaire onderhandelingen zijn opgelopen.
• Er worden diplomatieke inspanningen geleverd om het nucleaire programma van Iran te beperken, terwijl beide landen elkaar met dreigementen bestoken.
• Onder de Arabische Golfstaten neemt de bezorgdheid toe dat het verhevigde conflict een nieuwe regionale oorlog zou kunnen ontketenen in een toch al onstabiel Midden-Oosten.

Terwijl in Genève onderhandelingen gaande waren om het nucleaire programma van Iran aan banden te leggen, kondigde Iran een tijdelijke sluiting van de Straat van Hormuz aan voor militaire oefeningen met het afvuren van raketten. Die stap, die ongekend is sinds de Verenigde Staten zijn militaire aanwezigheid in de regio heeft versterkt en met geweld tegen Iran dreigt, heeft de spanningen aanzienlijk doen oplaaien, wat mogelijk tot een nieuw conflict in het Midden-Oosten zou kunnen leiden.

Onderhandelingen

De gesprekken, die ongeveer drie uur duurden, richtten zich uitsluitend op het nucleaire programma van Iran, zonder enige discussie over binnenlandse kwesties zoals het recente harde optreden tegen protesten. De Amerikaanse president Donald Trump had herhaaldelijk gedreigd met militaire actie om Iran te dwingen zijn nucleaire capaciteiten te beperken, wat leidde tot een wederzijdse dreiging van Iran. Deze onderhandelingsronde volgde op een eerste bijeenkomst in Oman eerder in februari. De onderhandelingen in Genève vonden plaats in de residentie van de Omaanse gezant, waarbij beide partijen afzonderlijk via bemiddelaars met elkaar in gesprek gingen.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi, die de Iraanse delegatie leidde, herhaalde dat Iran zich inzet voor een eerlijke en billijke overeenkomst, maar weigerde zich op enigerlei wijze te onderwerpen aan dreigementen. Rafael Grossi, directeur-generaal van het nucleaire toezichthoudende agentschap van de VN, was op verzoek in Genève aanwezig om technische expertise te verstrekken.

Trump wilde onderhandelen over beperkingen op het nucleaire programma van Iran, om ervoor te zorgen dat het geen kernwapens zou ontwikkelen. Iran houdt vol dat zijn nucleaire activiteiten vreedzame doeleinden dienen en heeft zich verzet tegen eisen om de verrijking van uranium stop te zetten of zijn voorraad hoogverrijkt uranium in te leveren. De president sprak tijdens zijn terugreis met verslaggevers en toonde zich optimistisch dat Iran een diplomatieke oplossing wenst, waarbij hij waarschuwde voor de gevolgen van het uitblijven van een akkoord.

Diplomatieke inspanningen

De Iraanse Revolutionaire Garde startte live-vuuroefeningen in de Straat van Hormuz, de Perzische Golf en de Golf van Oman, een cruciale internationale scheepvaartroutes. Dit was de tweede keer in enkele weken dat Iran dergelijke oefeningen uitvoerde.

De hoogste leider van Iran, Ayatollah Ali Khamenei, heeft de VS streng gewaarschuwd voor de militaire opbouw in het Midden-Oosten en gesuggereerd dat geweld met nog meer geweld zal worden beantwoord. Hij waarschuwde verder tegen pogingen om de uitkomst van de onderhandelingen vooraf te bepalen.

President Trump had eerder aangekondigd dat de USS Gerald R. Ford, het grootste vliegdekschip ter wereld, naar het Midden-Oosten zou worden gestuurd, waar het zich bij andere Amerikaanse oorlogsschepen zou voegen die al in de regio aanwezig waren. De spanningen liepen vorige week op toen Amerikaanse troepen een Iraanse drone neerschoten die de USS Abraham Lincoln naderde en Iran probeerde een schip onder Amerikaanse vlag in de Straat van Hormuz te hinderen.

Rouwperiode

Iran herdenkt de doden als gevolg van het recente harde optreden tegen protesten met een rouwperiode van 40 dagen, een traditionele praktijk in de islam. Activisten beweren dat ten minste 7.015 mensen zijn omgekomen tijdens de onrust, velen tijdens een brutaal nachtelijk optreden tussen 8 en 9 januari.

Hoewel onafhankelijke verificatie van het dodental moeilijk is vanwege internetstoringen en beperkte internationale communicatie opgelegd door de Iraanse autoriteiten, citeert het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency, bekend om zijn nauwkeurige verslaggeving over eerdere onrust in Iran, deze cijfers op basis van een netwerk van activisten in het land. (at)

(JW)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!