Key takeaways

• Washington legt ongekende financiële beperkingen op om de Iraanse regering te destabiliseren.
• Teheran dreigt met verpletterende vergeldingsmaatregelen op zowel militair als cybergebied.
• Wereldwijde energiemarkten lijden onder de scherpe daling van het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz.

De spanningen tussen Washington en Teheran zijn geëscaleerd na een aankondiging van de Verenigde Staten over de invoering van ongekende financiële beperkingen. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, gaf aan dat de uitgebreide details van deze maatregelen, die bedoeld zijn om de huidige Iraanse regering te destabiliseren, maandag bekend zouden worden gemaakt. Deze aankondiging volgt op een richtlijn van de Amerikaanse president Donald Trump waarin hij waarschuwde dat elk land dat hulp verleent aan Iran te maken zou krijgen met ernstige economische gevolgen.

Iran belooft vergelding

In reactie hierop heeft de Iraanse militaire leiding een felle vergelding beloofd. Generaal-majoor Ali Abdollahi, stafchef van de Iraanse strijdkrachten, verklaarde dat het land bereid is om beslissende en verpletterende aanvallen uit te voeren op alle gebieden, waaronder cyberspace, de lucht, het land en de zee. Ondertussen suggereerde Mohammad Baqer Qalibaf, de voorzitter van het Iraanse parlement en een belangrijke onderhandelaar, dat de VS zijn overgegaan op economische en psychologische oorlogsvoering omdat het besefte dat een directe militaire overwinning onhaalbaar was. Hij drong er bij zijn land op aan strategieën te ontwikkelen om deze oneerlijke sancties te omzeilen.

Gevolgen voor de mondiale energiemarkten

De wereldwijde energiemarkt reageerde met volatiliteit, aangezien de olieprijzen stegen door zorgen over de export vanuit de Golf. Volgens Bessent zou maximale economische druk in theorie een grootschalig militair conflict moeten voorkomen en daarmee een sterke stijging van de olieprijzen moeten vermijden. Scheepvaartgegevens wijzen echter op een aanzienlijke afname van de activiteit. Het verkeer door de Straat van Hormuz is gekelderd van meer dan 130 schepen per dag vóór het conflict tot slechts een handvol recentelijk. Deze corridor is van vitaal belang, aangezien hier voorheen ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliehandel plaatsvond.

Stabiliteit van het regime

De aanhoudende vijandelijkheden hebben geleid tot duizenden slachtoffers en eerdere pogingen tot een staakt-het-vuren in april en juni zijn kort na de aankondiging ervan mislukt. Ondanks het Amerikaanse doel om het regime ten val te brengen door middel van een “dubbele aanval“ van zeeblokkades en sancties, houdt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken vol dat dergelijke druk hun nationale soevereiniteit niet in gevaar zal brengen. Hoewel Iran al sinds 1979 met sancties te maken heeft, kampt de huidige bevolking met ernstige inflatie, verval van de infrastructuur en een kelderende munteenheid.

Geopolitieke spanningen met China

Geopolitiek gezien is de Amerikaanse blokkade al begonnen de stroom van ruwe olie naar China te beperken, dat het overgrote deel van de Iraanse export importeert. De VS suggereert dat China zich hieraan moet houden om de stabiliteit van zijn energie-import uit de Golf te waarborgen. De Chinese ambassade in Washington heeft de sancties echter afgedaan als een ineffectief instrument en pleit in plaats daarvan voor diplomatieke oplossingen.

Binnenlandse druk

In de Verenigde Staten staat Trump onder politieke druk om de crisis op te lossen, aangezien stijgende brandstofkosten een negatieve invloed hebben op zijn populariteit en het succes van de Republikeinen bij de komende tussentijdse verkiezingen in november in gevaar kunnen brengen. Bovendien vormen verscherpte sancties een risico voor de bondgenoten van de VS in de Golf. Daar zijn de waterontziltingsinstallaties en energiecentra al het doelwit geweest van Iraanse aanvallen. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!