Key takeaways
- IAEA-inspecteurs zullen terugkeren naar alle Iraanse uraniumverrijkingsinstallaties.
- Geverifieerde naleving van de nucleaire afspraken leidt tot opheffing van de Amerikaanse sancties en een fonds van 300 miljard dollar (ongeveer 264,5 miljard euro).
- Regionale onrust en geheime locaties vormen een bedreiging voor de stabiliteit van het vredesproces.
Rafael Mariano Grossi, de directeur-generaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), heeft nadrukkelijk verklaard dat inspecteurs zullen terugkeren naar de Iraanse uraniumverrijkingsinstallaties.
Vanuit de Fukushima Daiichi-centrale in Japan weerlegde Grossi de Iraanse beweringen dat bepaalde beschadigde locaties nog steeds niet toegankelijk zijn. Hij benadrukte dat het onlangs door de leiders van de Verenigde Staten en Iran ondertekende memorandum van overeenstemming duidelijke bepalingen bevat die toezicht door het IAEA op alle faciliteiten met nucleair materiaal vereisen, waardoor er geen ruimte is voor verkeerde interpretaties.
Vredesakkoord
Het bredere akkoord, ondertekend door president Donald Trump en president Masoud Pezeshkian, beoogt een definitief einde aan de militaire vijandelijkheden en biedt een periode van twee maanden om geschillen op te lossen, met name over de status van de nucleaire capaciteiten van Iran.
Die kwestie is bijzonder urgent omdat het IAEA sinds juni 2025 de toegang tot verrijkingslocaties is ontzegd, na een korte oorlog tussen Israël en Iran. Hoewel het agentschap enkele locaties heeft bezocht, zoals de centrale in Bushehr, kan het de uraniumvoorraden of centrifugeactiviteiten niet verifiëren zonder toegang tot de verrijkingsfaciliteiten.
Zonder verificatie geen geloofwaardig nucleair akkoord
Onder non-proliferatiespecialisten blijven zorgen bestaan over de mogelijke verplaatsing van nucleair materiaal naar geheime locaties. Iran is momenteel het enige land dat uranium verrijkt tot een zuiverheid van 60 procent – bijna op wapenniveau – zonder een officieel wapenprogramma, hoewel Teheran volhoudt dat zijn intenties vreedzaam zijn.
Grossi heeft eerder betoogd dat elk nucleair akkoord zonder verificatie door het IAEA slechts een “illusie” is. Bijgevolg zijn de beloofde opheffing van de Amerikaanse sancties en een wederopbouwfonds van 300 miljard dollar (ongeveer 264,5 miljard euro) strikt afhankelijk van geverifieerde naleving van de nucleaire afspraken.
Regionale onrustÂ
De stabiliteit van het algehele vredesproces wordt verder bedreigd door regionale onrust. Het IAEA heeft via satellietbeelden verdachte activiteiten waargenomen in een ondergronds complex in Isfahan, waardoor de druk om onmiddellijke toegang te krijgen toeneemt.
Ondertussen staat het staakt-het-vuren onder druk door het aanhoudende conflict tussen Israël en Hezbollah in Libanon. Iran heeft het succes van het nucleaire akkoord gekoppeld aan de situatie in Libanon, en berichten over de sluiting van de Straat van Hormuz hebben de spanning nog verder opgevoerd. Aangezien Hezbollah de huidige voorwaarden voor een staakt-het-vuren afwijst, blijft de weg naar een duurzame oplossing onzeker.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
