Key takeaways
- De voortdurende aankoop van goedkopere Russische olie door Hongarije leidt niet tot lagere brandstofprijzen voor Hongaarse consumenten.
- Ondanks de toegang tot alternatieve aanvoerroutes en de mogelijkheid om niet-Russische ruwe olie te verwerken, kiest Hongarije ervoor om afhankelijk te blijven van Russische olie.
- MOL, de grootste oliemaatschappij van Hongarije met banden met premier Orbán, profiteert aanzienlijk van de goedkopere Russische ruwe olie, wat aanleiding geeft tot bezorgdheid over corruptie en mogelijke financiering van de oorlogsinspanningen van Rusland.
Hongarije blijft Russische olie kopen ondanks de beschikbaarheid van alternatieve bronnen, volgens een rapport waarin Boedapest wordt beschuldigd van het niet doorberekenen van besparingen op goedkopere brandstof aan de consument. In plaats daarvan zouden deze besparingen ten goede komen aan MOL, de grootste oliemaatschappij van Hongarije, die banden heeft met premier Viktor Orbán via stichtingen die hij controleert.
Hoge prijzen ondanks goedkope olie
Uit het rapport van het Center for the Study of Democracy (CSD), een Europees instituut voor openbaar beleid, blijkt dat de Hongaarse brandstofprijzen in 2025 aanzienlijk hoger waren dan die in buurland Tsjechië. Dat is opvallend omdat Boedapest goedkopere Russische olie koopt en Praag kiest voor duurdere niet-Russische alternatieven. Dit is in tegenspraak met de bewering van Orbán dat de aankoop van Russische olie de brandstofkosten voor Hongaren verlaagt. Uit de analyse blijkt dat de besparingen grotendeels ten goede komen aan MOL, waarvan de bedrijfsopbrengsten sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 met 30 procent zijn gestegen.
Hoewel de EU Hongarije, Slowakije en Tsjechië vrijstellingen heeft verleend om hun afhankelijkheid van Russische olie en gas geleidelijk af te bouwen, is Tsjechië sindsdien gestopt met de aankoop van Russische olie. Hongarije en Slowakije zijn echter nog afhankelijker geworden van Russische leveringen: Rusland was vorig jaar goed voor meer dan 92 procent van de invoer van ruwe olie in Hongarije, tegen 61 procent vóór de invasie.
Winsten bij MOL
Ondanks dat Hongarije van de VS toestemming heeft gekregen voor een vrijstelling van een jaar om Russische olie te blijven kopen, stellen de onderzoekers van CSD dat de voortdurende afhankelijkheid van Hongarije een politieke keuze is en geen noodzaak die wordt ingegeven door commerciële of logistieke beperkingen. Zij wijzen erop dat Hongarije toegang heeft tot alternatieve aanvoerroutes via de Adria-pijpleiding, die Kroatië verbindt en niet-Russische ruwe olie vanaf de Adriatische kust pompt.
Hoewel Russische ruwe olie aanzienlijk goedkoper is dan niet-Russische alternatieven, blijkt uit het rapport dat deze korting niet heeft geleid tot lagere prijzen voor Hongaarse consumenten. MOL kocht Russische ruwe olie met een forse korting, maar verkocht zijn producten tegen prijzen die vergelijkbaar waren met andere regionale markten, wat leidde tot stijgende winsten. Deze winsten zouden naar stichtingen vloeien die banden hebben met Orbán, waaronder het Mathias Corvinus Collegium, de grootste onderwijsinstelling van Hongarije.
Twijfels bij Orbáns verhaal
Het CSD-rapport trekt Orbáns beweringen over de beperkte mogelijkheden van Hongarije op het gebied van olieaankopen in twijfel en toont aan dat Hongaarse raffinaderijen niet-Russische ruwe olie kunnen verwerken en dat in het verleden ook zonder problemen hebben gedaan. Het rapport noemt Bulgarije en Tsjechië als voorbeelden van landen die met succes zijn overgestapt van Russische olie zonder dat dit heeft geleid tot verstoringen van de aanvoer of prijsstijgingen.
De onderzoekers bevelen de EU aan om snel actie te ondernemen om de invoer van Russische ruwe olie door Hongarije en Slowakije te verbieden, omdat het volgens hen van cruciaal belang is om mazen in de wet te dichten die de oorlogsinspanningen van Rusland blijven financieren.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!