Key takeaways

• De Hongaarse oppositie dreigt de EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne te dwarsbomen.
• De EU zoekt actief naar juridische en diplomatieke oplossingen om het veto van Hongarije te omzeilen.
• Het standpunt van Orbán wijst op de kwetsbaarheid van de EU-eenheid en de mogelijkheid dat individuele landen collectieve besluitvorming kunnen belemmeren.

Het voornemen van de Europese Unie om een aanzienlijke lening aan Oekraïne te verstrekken, stuit op een belangrijke hindernis: Hongarije weigert van zijn standpunt af te wijken.

Standpunt van Hongarije

In december vorig jaar hebben de EU-leiders 90 miljard euro toegezegd aan Oekraïne, een land dat dringend geld nodig heeft om een tekort in april op te vangen. Hoewel de Hongaarse premier Viktor Orbán aanvankelijk akkoord ging, is hij sindsdien van standpunt veranderd.

Volgens de EU-regels is unanieme goedkeuring van alle 27 lidstaten vereist om de lening, die via EU-leningen zou worden gefinancierd, rond te krijgen. Commissieleden zoeken naar mogelijke oplossingen om de middelen ondanks het verzet van Hongarije toch beschikbaar te stellen, maar een duidelijke oplossing blijft vooralsnog uit. Dat vertellen verschillende EU-diplomaten en -functionarissen aan Politico.

Op zoek naar oplossing

Ondanks de verzekering van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat de lening zal worden verstrekt, erkennen EU-diplomaten dat er geen onmiddellijke juridische of procedurele oplossing bestaat om het verzet van Hongarije te omzeilen. Hongarije staat erop dat Oekraïne toegeeft in een geschil over een beschadigde pijpleiding die voorheen betaalbare Russische olie naar Centraal-Europa transporteerde, alvorens de goedkeuring van de lening in overweging te nemen.

De Commissie streeft ernaar om vóór de bijeenkomst van de EU-leiders op 19 maart een oplossing te vinden. Uit vroege ontwerpen van de conclusies van de top blijkt dat de leiders de leningsovereenkomst “toejuichen” en verwachten dat de eerste uitbetaling aan Oekraïne begin april zal plaatsvinden.

Eenheid van EU op de proef gesteld

De onverzettelijkheid van Orbán, een maand voor de algemene verkiezingen in Hongarije, stelt de vastberadenheid van de EU om als eenheid op te treden op de proef.

De voorzitter van de Europese Raad, António Costa, zegt dat de Commissie alle beschikbare juridische middelen moet inzetten om dit obstakel te overwinnen en te voorkomen dat individuele lidstaten ongepaste invloed uitoefenen op EU-beslissingen.

Juridische hindernissen

Het blijkt complex om de oppositie van Hongarije juridisch te omzeilen. Hoewel artikel 7, dat de opschorting van het stemrecht van een lidstaat mogelijk maakt, een oplossing lijkt, is hiervoor de instemming van alle andere leden van de Raad van de EU vereist, wat gezien het standpunt van Slowakije en Tsjechië onwaarschijnlijk lijkt.

Een andere optie, “nauwere samenwerking”, waarvoor een gekwalificeerde meerderheid van stemmen vereist is, stuit op juridische hindernissen, aangezien bepaalde beslissingen met betrekking tot het vrijgeven van de lening unanieme goedkeuring lijken te vereisen.

Overtuiging en feitenonderzoek

Aangezien juridische stappen moeilijk blijken, rest de Commissie de taak om Orbán te overtuigen zijn standpunt te wijzigen.

Er wordt overwogen een onderzoeksmissie te sturen naar de Druzhba-pijpleiding, het brandpunt van het geschil tussen Hongarije en Oekraïne. De pijpleiding, die olie van Rusland naar Centraal-Europa transporteert, is sinds januari buiten gebruik.

Beschuldiging Kiev

Boedapest beschuldigt Kiev ervan opzettelijk een energiecrisis te veroorzaken door te weigeren de olietoevoer via de pijpleiding te hervatten.

Hoewel de Commissie de missie heeft goedgekeurd, blijft Kiev volhouden dat de pijpleiding onbruikbaar is als gevolg van een Russische aanval en aanzienlijke veiligheidsrisico’s met zich meebrengt voor reparatieploegen.

Herstellen pijpleiding

Het organiseren van een fysiek bezoek door een Europese delegatie brengt logistieke uitdagingen met zich mee, die nog worden bemoeilijkt door het feit dat Hongarije en Slowakije erop staan om de afgevaardigden voor de missie te selecteren.

Ondanks deze obstakels blijft de missie een mogelijke manier om de impasse te doorbreken.

Oekraïne en zijn bondgenoten zouden het argument van Hongarije kunnen ondermijnen door de olietoevoer via de pijpleiding te herstellen. Dit zou echter aanzienlijke concessies van Kiev vereisen, een realiteit die wordt erkend door de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die zich bereid heeft verklaard om de pijpleiding binnen anderhalve maand te repareren als de EU-lening wordt toegekend. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!