Key takeaways

• De Europese Unie kampt met een tien jaar durende stagnatie in haar inspanningen tegen corruptie, ondanks het feit dat zij haar positie als minst corrupte regio ter wereld behoudt.
• De lage score van Hongarije weerspiegelt de uitholling van het systeem van checks and balances, de aangetaste persvrijheid en een verzwakte rechterlijke macht.
• Hoewel de EU-richtlijn inzake corruptiebestrijding een stap vooruit is, bekritiseert Transparency International het gebrek aan ambitie op belangrijke gebieden zoals transparantie van lobbyactiviteiten en regelgeving inzake politieke financiering.

De Europese Unie behoudt haar positie als minst corrupte regio ter wereld, maar kampt met stagnatie in de strijd tegen corruptie. De Corruption Perceptions Index 2025 van Transparency International laat een zorgwekkende trend zien. Hoewel ze een gemiddelde score haalt van 62 op 100 punten, betekent dat dat er in tien jaar tijd nauwelijks vooruitgang is geboekt. Wereldwijd is de gemiddelde score gedaald tot een nieuw dieptepunt van 42 punten.

Dalende scores in lidstaten

De stagnatie komt duidelijk tot uiting in de dalende en stagnerende scores in de EU-lidstaten. Sinds 2012 hebben dertien West-Europese landen een aanzienlijke daling van hun corruptieperceptiescore gekend, terwijl slechts zeven landen een opmerkelijke verbetering hebben laten zien. Hongarije en Bulgarije komen als slechtst presterende EU-landen uit de bus, met een score van 40 punten. Roemenië volgt op de voet met een score van 45 punten.

Transparency International schrijft de lage score van Hongarije toe aan de uitholling van checks and balances, de aangetaste mediavrijheid en een verzwakte rechterlijke macht. Dat creëert een omgeving die bevorderlijk is voor corruptierisico’s, met name bij de overheid. Flora Cresswell, regionaal adviseur voor Europa bij Transparency International, benadrukt het verzwakte kader van verantwoordingsplicht binnen Hongarije.

Best presterende EU-landen

Omgekeerd vallen Denemarken, Finland en Zweden op als de best presterende EU-landen met scores van respectievelijk 89, 88 en 80 punten. Maar zelfs die landen zijn niet immuun voor achteruitgang. Slowakije bijvoorbeeld zag zijn score dalen als gevolg van overheidscampagnes tegen onafhankelijke klokkenluidersorganisaties en de ondermijning van het vermogen om corruptie te onderzoeken en te vervolgen.

En hoe zit het met België? Ons land staat met een score van 69 punten op de 21e plaats in de Corruption Perceptions Index 2025.

Uitdagingen bij handhaven van sancties

Ook Frankrijk en Zweden kenden een daling, die voornamelijk werd toegeschreven aan uitdagingen bij het handhaven van sancties en integriteitsschandalen. Nederland kende een vergelijkbare neerwaartse trend. Cresswell suggereert dat die landen mogelijk “hun aandacht verliezen” als het gaat om het moderniseren van anticorruptiekaders.

Positieve voorbeelden komen uit de Baltische staten, die onder meer effectieve anticorruptiestrategieën hebben geïmplementeerd. Die inspanningen hebben geleid tot hogere scores voor die landen.

EU-richtlijn inzake corruptiebestrijding

In december 2025 boekte de EU vooruitgang met haar eerste richtlijn inzake corruptiebestrijding, die tot doel heeft het strafrecht inzake corruptie in de lidstaten te harmoniseren. De richtlijn bevat EU-brede definities en sancties voor corruptiemisdrijven en schrijft voor dat jaarlijks EU-brede corruptiegegevens moeten worden gepubliceerd. De lidstaten zijn ook verplicht nationale strategieën voor corruptiebestrijding te ontwikkelen en te publiceren.

Ondanks die stap voorwaarts uit Transparency International zijn zorgen over het gebrek aan ambitie van de richtlijn. Belangrijke gebieden zoals transparantie van lobbyactiviteiten, regels inzake belangenconflicten en verbeterde transparantie in de regelgeving inzake politieke financiering worden niet verplicht gesteld. De tekst zal naar verwachting in maart formeel worden aangenomen, waarna de lidstaten twee jaar de tijd krijgen om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. (at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)