Key takeaways
- De groei van de Russische defensie-uitgaven vertraagde aanzienlijk in 2025 als gevolg van financiële hervormingen en westerse sancties.
- Ondanks deze vertraging heeft Rusland nog steeds een recordbedrag van 186 miljard dollar (158 miljard euro) aan zijn leger toegewezen, waarmee het de uitgaven van Oekraïne overtreft.
- Ondanks de economische druk blijft Rusland in staat om zijn oorlogsinspanningen tegen Oekraïne in de nabije toekomst voort te zetten.
De groei van de Russische defensie-uitgaven vertraagde aanzienlijk in 2025, wat de kleinste stijging was sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne vier jaar eerder. Deze vertraging wordt toegeschreven aan een combinatie van financiële hervormingen binnen het Russische ministerie van Defensie en de druk op de economie als gevolg van westerse sancties.
Financiële druk
Volgens het jaarlijkse Military Balance-rapport van het International Institute for Strategic Studies (IISS) zijn de defensie-uitgaven van Rusland vorig jaar met 3 procent gestegen in reële termen, vergeleken met een duizelingwekkende stijging van 57 procent in 2024. Ondanks deze vertraging heeft Rusland in 2025 nog steeds een recordbedrag van 186 miljard dollar aan zijn leger toegewezen, wat de uitgaven van Oekraïne van 44,4 miljard dollar in het niet doet verdwijnen.
Fenella McGerty, senior fellow voor defensie-economie bij het IISS, suggereert dat de Russische defensie-uitgaven dit jaar zouden kunnen dalen ten opzichte van hun piekniveau. Zij wijst erop dat Rusland, na de aanzienlijke verhoging van de defensiebegroting in de afgelopen vier jaar, nu te kampen heeft met stagnerende economische groei, toenemende begrotingstekorten en lagere inkomsten als gevolg van sancties.
Evenwicht tussen efficiëntie en duurzaamheid
Het IISS-rapport belicht de financiële hervormingen binnen het Russische ministerie van Defensie die gericht zijn op efficiëntiebesparingen en optimalisatie van de uitgaven. McGerty benadrukt echter dat het ministerie zich ervan bewust is dat het in het huidige economische klimaat onhoudbaar is om de defensie-uitgaven op zo’n hoog niveau te houden.
Zowel Rusland als Oekraïne hebben in 2025, het vierde jaar van het aanhoudende conflict, hun aandeel van het bbp voor defensie verhoogd. Hoewel Rusland minimale territoriale winst heeft geboekt tegen een aanzienlijke prijs in termen van slachtoffers, is het er volgens het IISS in geslaagd de omvang van zijn ingezette troepenmacht op peil te houden. Bastian Giegerich, directeur-generaal van het IISS, stelt dat er “weinig aanwijzingen” zijn dat het vermogen van Rusland om oorlog te voeren tegen Oekraïne in het vijfde jaar zal afnemen en dat de dreiging die Rusland voor Europa vormt, blijft toenemen.
Hogere slachtofferaantallen
Het IISS-rapport merkt op dat Rusland tegen het einde van 2025 en begin 2026 te maken kreeg met hogere slachtofferaantallen, deels als gevolg van een agressievere offensieve houding. Henry Boyd, senior fellow voor militaire capaciteit bij het IISS, suggereert dat als deze trend zich voortzet, dit de huidige operationele capaciteiten van Rusland onder druk zou kunnen zetten. Hij merkt echter op dat de Russische strijdkrachten de flexibiliteit hebben om als tegenmaatregel hun offensieve activiteiten terug te schroeven.
Boyd wijst er verder op dat Rusland de mogelijkheid behoudt om zijn bevolking op grotere schaal te mobiliseren als dat nodig mocht zijn om het personeel voor de oorlogsinspanningen te versterken. Hij merkt op dat hoge Russische slachtofferaantallen in het verleden eerder hebben geleid tot veranderingen in de operationele aanpak dan tot een volledige terugtrekking uit de frontlinie.
Defensie-uitgaven als percentage van het bbp
In 2025 bedroegen de defensie-uitgaven van Rusland 7,3 procent van het bruto binnenlands product, een stijging ten opzichte van 6,7 procent in het voorgaande jaar. Oekraïne daarentegen besteedde in 2025 een aanzienlijk groter deel – 21 procent – van zijn bbp aan defensie, vergeleken met 15 procent in 2024.
Europese landen hebben op de vermeende dreiging van Rusland gereageerd door hun eigen defensie-uitgaven te verhogen. De Europese NAVO-leden hebben vorig jaar gezamenlijk gemiddeld 2,16 procent van hun bbp aan defensie besteed. Giegerich benadrukt dat aanhoudende politieke en publieke steun cruciaal zal zijn om deze opwaartse trend te handhaven in het licht van aanzienlijke begrotingsdruk, en merkt op dat bondgenoten met begrotingsbeperkingen moeite kunnen hebben om de nieuwe doelstelling van 3,5 procent van het bbp voor kerncapaciteiten op defensiegebied tegen 2035 te halen.
Europese landen
Het aandeel van Europa in de wereldwijde defensie-uitgaven is gestegen van 17 procent in 2022 tot 21 procent in 2025, waarbij Duitsland en Polen verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de groei. Ook België, de Scandinavische landen en Spanje hebben hun defensiebudgetten aanzienlijk verhoogd.
Het aanpakken van tekortkomingen in de lucht- en raketverdediging blijft een topprioriteit voor Europese landen, hoewel beperkte industriële capaciteit en uitdagingen bij het opschalen van de productie obstakels blijven vormen voor de herbewapeningsinspanningen van Europa.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!