Gps-storingen verstoren scheepvaart en vliegverkeer in het Midden-Oosten


Key takeaways

  • Elektronische oorlogvoeringstactieken, waaronder gps-storing en -spoofing, verstoren in toenemende mate locatiegebaseerde diensten in het Midden-Oosten.
  • Civiele schepen, vliegtuigen en automobilisten ondervinden onbedoelde gevolgen van deze interferentie, wat de kwetsbaarheid van satellietnavigatiesystemen beklemtoont.
  • Het conflict illustreert de noodzaak van alternatieve positioneringstechnologieën die verder gaan dan alleen vertrouwen op satellietnavigatie.

Sinds het begin van de vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran is het aantal verstoringen van locatiegebaseerde diensten in het Midden-Oosten sterk toegenomen. Deze elektronische oorlogsvoering, die vaak defensief wordt ingezet in conflictgebieden, heeft tot doel vijandelijke drones en raketten in verwarring te brengen door hun navigatiesystemen te verstoren, meldt CNBC. Deze interferentie heeft echter onbedoelde gevolgen voor civiele schepen en vliegtuigen, wat de kwetsbaarheid van satellietnavigatiesystemen zoals gps in actieve conflictgebieden beklemtoont.

Na de eerste aanvallen op Iran constateerde data-analysebedrijf Kpler ongebruikelijke bewegingen onder schepen in de Perzische Golf. Schepen leken over land te varen en scherpe bochten te maken, wat duidt op gemanipuleerde locatiegegevens. Deze toename in verstoorde locatiediensten treft zowel zeelieden, piloten als automobilisten en legt de kwetsbaarheid bloot van de afhankelijkheid van gps, een systeem dat inmiddels synoniem is met satellietnavigatie.

Manipulatie

Al jaren volgen bedrijven als Kpler gevallen waarin olietankers hun Automatic Identification System (AIS)-signalen manipuleren om sancties op de Iraanse olie-export te omzeilen. Deze praktijk, bekend als spoofing, stelt schepen in staat hun bewegingen te verbergen en wordt al lang gebruikt bij geheime operaties. Het conflict heeft de locatiespoofing in de Perzische Golf echter drastisch doen toenemen. Alleen al in de eerste 24 uur registreerde maritiem inlichtingenbedrijf Windward meer dan 1.100 schepen die te maken hadden met AIS-storing, met een toename van 55 procent een week later.

Deskundigen schrijven de wijdverbreide gps-storing toe aan de Golfstaten, die kritieke infrastructuur proberen te beschermen tegen drone- en raketaanvallen. Door de navigatiesystemen van de vijand te verstoren, willen deze staten potentiële dreigingen dwarsbomen. Dit soort elektronische oorlogsvoering komt steeds vaker voor in moderne conflicten, in navolging van soortgelijke verstoringen die werden waargenomen tijdens de Russische invasie van Oekraïne in 2022.

Gevolgen buiten het slagveld

De gevolgen van deze interferentie reiken verder dan het slagveld en hebben invloed op het dagelijks leven. Er zijn vliegtuigen waargenomen die onregelmatige vliegroutes volgden, terwijl defecte gps-systemen op het land ertoe hebben geleid dat bezorgers voor de kust van Dubai verschenen. Deze aanhoudende storings- en spoofingactiviteiten geven aanleiding tot aanzienlijke zorgen over de openbare veiligheid.

Nauwkeurige positiedata zijn cruciaal voor schepen die door de smalle Straat van Hormuz varen. Zelfs nu de scheepvaartactiviteit door de blokkade is afgenomen, varen er nog steeds schepen onder buitenlandse vlag door de regio. Storing van satellietnavigatiesystemen zou noodhulpinspanningen die afhankelijk zijn van nauwkeurige locatiegegevens kunnen belemmeren.

Er wordt gespeculeerd over de bron van de militaire capaciteiten van Iran, met name de nauwkeurigheid van zijn raketaanvallen. Sommige analisten suggereren dat Iran toegang heeft gekregen tot het Chinese BeiDou-navigatiesysteem, een concurrent van gps die door Peking is ontwikkeld uit bezorgdheid over de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie.

Potentieel alternatief

BeiDou biedt een breder netwerk in vergelijking met andere systemen zoals gps, het Europese Galileo en het Russische Glonass. Hoewel Teheran het gebruik van BeiDou niet officieel heeft bevestigd, hebben Iraanse functionarissen de nauwkeurigheid en architectuur van het systeem geprezen. Deskundigen wijzen er echter op dat moderne navigatiechips in staat zijn signalen van alle grote satellietnavigatiesystemen te ontvangen.

Het aanhoudende conflict heeft de kwetsbaarheid van het uitsluitend vertrouwen op satellietnavigatie geïllustreerd. Spelers in de sector verkennen alternatieve oplossingen, zoals technologie die gebruikmaakt van het aardmagnetisch veld voor positionering.

Terwijl civiele entiteiten te maken hebben met verstoringen, worden Amerikaanse troepen mogelijk minder getroffen door hun gebruik van een storingsbestendig gps-signaal dat is ontworpen voor gebruik in omgevingen met veel interferentie. Dit technologische voordeel zou cruciaal kunnen blijken naarmate de spanningen in de regio escaleren.

(jw)(fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je hier in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

Meer

Ontvang de Business AM nieuwsbrieven

De wereld verandert snel en voor je het weet, hol je achter de feiten aan. Wees mee met verandering, wees mee met Business AM. Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en houd de vinger aan de pols.