Key takeaways

• Sinds de start van het conflict in Iran zijn de goudprijzen al met 10 à 14 procent gedaald. Ze vielen daarbij terug van recordhoogtes tot ongeveer tussen de 5.000 en 5.200 dollar per ounce.
• Goud is nog altijd een veilige haven, maar in tegenstelling tot het verleden is het geen automatische reflex meer.
• Volatiliteit betekent dat de markt actief verschillende signalen verwerkt. Gaande van inflatiecijfers en renteverwachtingen tot geopolitieke ontwikkelingen en wisselkoersen.

De goudprijs staat opnieuw in de schijnwerpers. Na een periode van sterke stijgingen de afgelopen weken, volgden deze week opvallende schommelingen in de goudprijs. Tot de frustratie en fascinatie van beleggers en economen. Tegelijk blijven ook de olieprijzen nerveus reageren op de huidige geopolitieke spanningen en economische onzekerheid. Voor velen voelt het als een déjà vu van de jaren 1970. Toen veroorzaakten inflatie, energiecrisissen en financiële instabiliteit samen een ongeziene grondstoffenrally.

Jaren 1970

Om inzicht te krijgen in de huidige goudmarkt, moeten we terugkeren naar een kantelpunt in de economische geschiedenis. Begin jaren 1970 kwam er een einde aan het Bretton Woods-systeem, waarbij de Amerikaanse dollar gekoppeld was aan goud. Die beslissing zorgde ervoor dat goud plots vrij verhandelbaar was op de markt, en legde de basis voor spectaculaire bewegingen die nog zouden volgen.

De wereldeconomie werd tegelijkertijd getroffen door een reeks schokken. De oliecrisissen van 1973 en 1979 joegen de energieprijzen de hoogte in. Ondertussen liep de inflatie in veel westerse landen ook uit de hand. Het resultaat hiervan was een stagflatie, een combinatie van economische stagnatie en hoge inflatie. Een doemscenario dat beleidsmakers tot dan toe nauwelijks hadden meegemaakt.

In die schaduw groeide goud uit tot de veilige haven. Beleggers zochten bescherming tegen geldontwaarding en onzekerheid. Die vonden ze een activa dat niet afhankelijk was van overheden of centrale banken. De goudprijs schoot bijgevolg omhoog.

De sterke stijging van de goudprijs in de jaren 1970 ging ook gepaard met extreme schommelingen binnen de bredere bullmarkt. Hoewel de algemene trend stijgend was, kende goud herhaaldelijk sterke terugvallen. Beleggers die op het verkeerde moment instapten, konden grote verliezen lijden.

Olie als katalysator

De link tussen goud en olie werd in de jaren 1970 bijzonder zichtbaar. Stijgende olieprijzen werkten de inflatie in de hand. Die wakkerde op zijn beurt de vraag naar goud aan. Een dynamiek die vandaag nog altijd leeft in het geheugen van beleggers.

Toch is die relatie minder eenvoudig dan vaak wordt aangenomen. Het is niet alleen energie die een belangrijke rol speelt. Monetair beleid, wisselkoersen en geopolitieke ontwikkelingen beïnvloedden allemaal de goudprijs. Olie was een belangrijke factor, maar is niet de enige drijvende kracht.

Vandaag kunnen we dat nog duidelijker zien. Hoewel olieprijzen nog steeds impact hebben op de inflatieverwachtingen, is hun invloed op goud minder direct geworden. Moderne economieën zijn energie-efficiënter en centrale banken reageren sneller op prijsstijgingen.

Goud anno 2026

Toch zijn de parallellen met vandaag moeilijk te negeren. Er is opnieuw sprake van inflatiedruk. Maar die is deels het gevolg van uitzonderlijke omstandigheden zoals pandemieën en verstoringen in de toeleveringsketens. Geopolitieke spanningen, onder meer in energieproducerende regio’s zoals het Midden-Oosten en Venezuela, zorgen voor onzekerheid op de markten.

Toch reageert goud vandaag minder voorspelbaar dan velen verwachten. Volgens klassieke analyses moeten de goudprijzen stijgen bij conflict en onzekerheid. De realiteit blijft toch weerbarstiger. Sinds de start van het conflict in Iran zijn de goudprijzen al met 10 à 14 procent gedaald. Ze vielen daarbij terug van recordhoogtes tot ongeveer tussen de 5.000 en 5.200 dollar per ounce.

Goud is nog altijd een veilige haven, maar in tegenstelling tot het verleden is het geen automatische reflex meer. Stijgende rentevoeten maken obligaties aantrekkelijker, terwijl een sterke dollar goud duurder maakt voor internationale beleggers. Die factoren kunnen de goudprijs drukken, zelfs in tijden van geopolitieke spanningen.

Centrale banken en het monetair beleid

Een van de grootste verschillen met de jaren 1970 is de rol van de centrale banken. In die periode reageerden beleidsmakers vaak te traag of onvoldoende op inflatie, waardoor de prijsstijgingen konden ontsporen. Dat ligt vandaag toch wat anders.

Centrale banken beschikken over meer instrumenten en treden doorgaans sneller op. Renteverhogingen, kwantitatieve verkrapping en communicatiebeleid maken deel uit van het arsenaal van de centrale banken dat in 1970 nog niet bestond.

Toch heeft goud zijn rol nog niet verloren. Integendeel, het blijft een belangrijk referentiepunt in tijden van onzekerheid.

Paradox van goud

Een van de hardnekkigste misverstanden over goud is dat het een stabiele investering zou zijn. In werkelijkheid is dat net het tegenovergestelde. Goud kan bijzonder volatiel zijn, zelfs in zijn rol als veilige haven investering.

Dat zien we niet alleen in de jaren 1970, maar ook in recentere periodes van economische stress. De goudprijs reageert op een veelheid aan factoren, waaronder inflatieverwachtingen, rentevoeten, wisselkoersen en marktsentiment.

Volgens een analyse van Forbes blijft goud nochtans een waardevolle financiële strategie op lange termijn. “Goud heeft in het verleden altijd gediend als bescherming tegen inflatie en stagflatie, hoewel het verloop vaak oneven is.”

Die ‘oneven’ weg is precies wat veel beleggers onderschatten. Het idee van goud als veilige haven wordt vaak geïnterpreteerd als een garantie op constante stijgingen. In de werkelijkheid gaat het om bescherming over langere termijn.

ETF’s en derivaten

Een belangrijk verschil met de jaren 1970 is de manier waarop beleggers met goud omgaan. Vroeger werd goud vaak fysiek aangekocht, maar vandaag gebeurt dat steeds vaker via financiële instrumenten zoals ETF’s en derivaten.

Dat brengt twee belangrijke gevolgen met zich mee. Goud wordt enerzijds toegankelijker voor een breder publiek, wat de liquiditeit verhoogt. Maar anderzijds kan het ook leiden tot snellere en scherpere prijsbewegingen, omdat kapitaal makkelijker in en uit de markt stroomt.

Daarnaast is goud niet langer de enige veilige haven. Beleggers hebben vandaag toegang tot een breed gamma aan alternatieven, van staatsobligaties tot andere grondstoffen en digitale activa. Door die diversificatie is goud minder dominant dan vroeger. Het zorgt er ook voor dat zijn prijs beïnvloed wordt door concurrentie met andere activa.

Oorlog en geopolitiek

Vroeger leidden oorlog en geopolitiek spanningen bijna automatisch tot stijgende goudprijzen. Vandaag is dat niet altijd het geval. Ze blijven wel een belangrijke factor spelen in de goudmarkt, maar hun impact is minder voorspelbaar geworden.

Toch blijft goud een belangrijke veilige haven in tijden van onzekerheid. Historisch gezien stijgt de vraag naar goud tijdens conflicten, al vertaalt die vraag zich niet altijd onmiddellijk in hogere prijzen.

Volatiliteit is gezond

De recente schommelingen in de goudprijs worden door sommigen gezien als een teken van instabiliteit. Maar vanuit een historisch perspectief zijn ze eerder een bevestiging van hoe de markt werkt.

Volatiliteit betekent dat de markt actief verschillende signalen verwerkt. Gaande van inflatiecijfers en renteverwachtingen tot geopolitieke ontwikkelingen en wisselkoersen. Volatiliteit is in die zin geen probleem, maar een teken van dynamiek.

Bovendien helpen de schommelingen om onderwaardering te voorkomen. Markten die enkel stijgen zonder correcties, lopen het risico om opeens ineen te vallen. Schommelingen zorgen ervoor dat prijzen zich aanpassen aan nieuwe informatie en realistische verwachtingen.

Voor langetermijnbeleggers kunnen die schommelingen zelfs kansen bieden. Correcties creëren instapmomenten, terwijl stijgingen rendement opleveren.

Evolutie

De vergelijking tussen de huidige goudmarkt en de jaren 1970 is verleidelijk, maar uiteindelijk beperkt. Er zijn gelijkenissen in termen van inflatie en geopolitieke onzekerheid, maar de economische en financiële context vandaag is veel complexer.

Wat wel overeind blijft, is de rol van goud als veilige haven en bescherming tegen onzekerheid. De recente volatiliteit op de markt is dan ook geen reden tot paniek.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!