Key takeaways
- Europese regeringen dringen aan op de benoeming van een onderhandelaar die hun belangen behartigt in de vredesbesprekingen met Oekraïne.
- Dit initiatief heeft tot doel ervoor te zorgen dat tijdens de onderhandelingen rekening wordt gehouden met de bezorgdheden van Europa en dat de rode lijnen worden gehandhaafd.
- Ondanks meningsverschillen over details wil de Europese Unie zich profileren als een belangrijke speler in de oplossing van het conflict.
Europese regeringen dringen erop aan dat de Europese Unie een onderhandelaar aanstelt die hun belangen behartigt in de besprekingen over Oekraïne, meldt Politico. Dit vloeit voort uit de bezorgdheid dat de Verenigde Staten een akkoord met Rusland zouden kunnen sluiten zonder rekening te houden met het standpunt van Europa.
Rol aan onderhandelingstafel
Frankrijk en Italië zijn de belangrijkste voorstanders van dit initiatief en hebben steun gekregen binnen de Europese Commissie en bij verschillende andere lidstaten. Voorstanders stellen dat het voor de EU van cruciaal belang is om een vertegenwoordiger aan de onderhandelingstafel te hebben om haar rode lijnen, zoals het mogelijke lidmaatschap van Oekraïne van de NAVO, te kunnen handhaven.
De voorgestelde benoeming zou een belangrijke verschuiving betekenen in de betrokkenheid van Europa bij de lopende bilaterale besprekingen onder leiding van de Amerikaanse president Donald Trump. Nu het continent wil laten zien dat het bereid is een cruciale rol te spelen bij het oplossen van het vier jaar durende conflict, hebben de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giorgia Meloni actief opgeroepen tot het opzetten van diplomatieke kanalen met de Russische leider Vladimir Poetin en zijn naaste medewerkers. Dit ondanks tegenslagen in de vredesbesprekingen in het Witte Huis.
Meningsverschillen blijven bestaan
Hoewel er steeds meer steun is voor het idee, blijven er meningsverschillen bestaan over de details van het standpunt. De pogingen van Trump om een akkoord te sluiten zijn tot nu toe mislukt, omdat het Kremlin weigert toe te geven op zijn eis dat Oekraïne belangrijke gebieden die momenteel door Russische troepen zijn bezet, afstaat.
In Brussel worden momenteel besprekingen gevoerd over de mogelijke bijdrage van de EU aan eventuele onderhandelingen en over de manier waarop kan worden voorkomen dat Trump de Europese belangen negeert. Ambtenaren benadrukken het belang van directe communicatie met zowel Washington als Moskou. Ze wijzen erop dat bepaalde kwesties rechtstreeks van invloed zijn op de Europese veiligheid en dat er meer nodig is dan alleen een dialoog tussen de VS en Rusland.
Oproep tot assertiviteit
Kurt Volker, voormalig Amerikaans gezant voor de onderhandelingen met Oekraïne, stelt dat Brussel assertiever moet zijn als het aan de gesprekken wil deelnemen. Hij wijst op de noodzaak van onafhankelijke communicatiekanalen, ongeacht of die leiden tot directe deelname naast de Amerikanen en Russen.
Het idee van een speciale gezant is voor het eerst besproken door Europese leiders tijdens een EU-top in maart vorig jaar. Hoewel het voorstel brede steun kreeg, werd er geen concreet besluit genomen.
Reikwijdte en vertegenwoordiging
Een belangrijke vraag rond die rol is de reikwijdte. Moet die zich uitsluitend richten op het vertegenwoordigen van Brussel in besprekingen met Kiev of ook op bredere betrokkenheid bij Moskou?
Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken, heeft zich consequent gepositioneerd als de belangrijkste kandidaat voor elke onderhandelingsrol met betrekking tot de toekomst van Oekraïne. Als trouwe bondgenoot van Kiev heeft zij een belangrijke rol gespeeld bij het verkrijgen van steun voor strengere sancties tegen Rusland.
De benoeming van een speciale gezant roept echter vragen op over vertegenwoordiging en rapportagelijnen. Zou die functie onder de bevoegdheid van de voorzitter van de Commissie of van de Raad vallen? Wie zou het laatste woord hebben over diplomatieke beslissingen? Dit zijn cruciale overwegingen die nog niet zijn opgelost.
Kandidaten
Hoewel er nog geen officiële kandidaten zijn, zijn er al verschillende namen genoemd voor de functie. De voormalige Italiaanse premier Mario Draghi is voorgedragen door Italiaanse functionarissen, terwijl de Finse president Alexander Stubb ook als mogelijke kandidaat wordt gezien door zijn diplomatieke ervaring en nauwe banden met zowel Washington als Moskou.
Ondanks de voorlopige discussies benadrukken EU-functionarissen dat er momenteel geen speciale gezantfunctie bestaat en dat elke discussie over kandidaten voorbarig is. Zij erkennen echter dat een dergelijke functie in de toekomst zou kunnen ontstaan. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!