Key takeaways

• De Europese Commissie steunt het voornemen van EU-lidstaten om een overwinstbelasting of windfall-belasting in te voeren voor energiebedrijven die profiteren van hoge brandstofprijzen.
• Deze maatregel is bedoeld om te zorgen voor een rechtvaardige verdeling van onverwachte winsten en om de economische lasten te verlichten voor burgers en bedrijven die kampen met stijgende brandstofkosten.
• Hoewel de Commissie verdere steunmaatregelen onderzoekt, wijst zij het opschorten van de regels voor overheidsuitgaven af, aangezien de huidige economische situatie niet aan de vereiste criteria voldoet.

De Europese Commissie steunt EU-lidstaten die een windfall tax overwegen voor energiebedrijven die profiteren van de torenhoge brandstofprijzen. Commissaris voor Economische Zaken Valdis Dombrovskis bevestigde dat een dergelijke maatregel is toegestaan en verklaarde dat de Commissie de mogelijkheid onderzoekt om deze aanpak in de hele EU te coördineren.

Oproepen tot rechtvaardige verdeling

Dit standpunt komt als reactie op een brief van Oostenrijk, Duitsland, Italië, Portugal en Spanje, die Politico kon inkijken. In die brief wordt Brussel aangespoord om te zorgen voor een rechtvaardige verdeling van onverwachte winsten die voortvloeien uit de crisis in het Midden-Oosten. EU-burgers en bedrijven hebben al te kampen met aanzienlijk hogere brandstofprijzen als gevolg van de acties van Iran, die de Straat van Hormuz, een cruciale route voor 20 procent van de wereldwijde olie- en gastransporten, feitelijk afsloten.

Bredere steun

Dit zou niet de eerste keer zijn dat EU-landen de winsten van energiebedrijven gebruiken om economische tegenspoed te verlichten. In 2022 werd een tijdelijke windfall-belasting ingevoerd na de Russische invasie van Oekraïne, die eveneens prijsstijgingen veroorzaakte.

De Commissie bereidt een breder pakket maatregelen voor om landen te helpen de crisis het hoofd te bieden. Deze omvatten onder meer het verlagen van de belastingen op elektriciteit ten opzichte van fossiele brandstoffen en het aanpassen van het emissiehandelssysteem van de EU om buitensporige stijgingen van de koolstofprijs te voorkomen.

Radicale oplossingen afwijzen

Dombrovskis verwierp radicalere oplossingen, zoals het opschorten van de EU-regels voor overheidsuitgaven door de “algemene ontsnappingsclausule” te activeren. Deze strategie, die tijdens de pandemie werd toegepast, gaf regeringen meer flexibiliteit om op de crisis te reageren. Dombrovskis benadrukte echter dat momenteel niet is voldaan aan de noodzakelijke voorwaarden voor het activeren van deze clausule, een ernstige economische neergang in de eurozone of de EU.

Terwijl de Italiaanse premier Giorgia Meloni zich openstelde voor het opschorten van begrotingsregels als de situatie verslechtert, gaf Dombrovskis aan dat de Commissie de economische ontwikkelingen nauwlettend in de gaten zal houden, die onzeker blijven gezien het fragiele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran.

Begrotingsdiscipline te midden van spanningen

In de volgende economische prognose van de Commissie in mei zal naar verwachting prioriteit worden gegeven aan de gevolgen van de oorlog voor de EU. Dombrovskis heeft gewaarschuwd dat de groeiprognoses voor de EU voor dit jaar en het volgende jaar met maximaal 0,6 procentpunt naar beneden kunnen worden bijgesteld. Hij typeerde het conflict in het Midden-Oosten als een katalysator voor een van de meest ingrijpende verstoringen van de toeleveringsketens op de wereldwijde energiemarkt in de geschiedenis.

Dombrovskis benadrukte echter dat de huidige overheidsfinanciën in EU-landen onder grotere druk staan dan tijdens eerdere crises, zoals de pandemie en de energiecrisis van 2022. Eventuele verlagingen van energiebelastingen moeten tijdelijk zijn om toekomstige begrotingen niet in gevaar te brengen. Hij benadrukte de noodzaak van begrotingsdiscipline vanwege hogere tekorten en schuldniveaus, een klimaat van stijgende rentetarieven en de urgentie van hogere defensie-uitgaven. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!