Key takeaways

• De Europese Unie overweegt 1,5 miljard euro aan financiering voor Servië in te houden door zorgen over democratische achteruitgang en nauwe banden met Rusland.
• De acties van Servië, waaronder het ondermijnen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het hard optreden tegen demonstranten, hebben bij de Europese Commissie alarmbellen doen rinkelen.
• De EU verwacht dat Servië zijn buitenlands beleid beter afstemt op de standpunten van de Unie en hervormingen doorvoert alvorens een volwaardig lidmaatschap in overweging te nemen.

De Europese Unie overweegt tot 1,5 miljard euro aan financiering voor Servië in te houden. Ze maakt zich zorgen over de uitholling van de democratie en de sterke banden van het land met Rusland. Servië is momenteel kandidaat voor EU-lidmaatschap en komt in aanmerking voor financiële steun. Toch hebben recente maatregelen van de Servische regering de alarmbellen doen rinkelen binnen de Commissie.

Achteruitgang van de democratie

“We maken ons steeds meer zorgen over wat er in Servië gebeurt”, vertelde Marta Kos, Europees commissaris, aan Politico. “Van wetten die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht ondermijnen tot hard optreden tegen demonstranten en herhaaldelijke inmenging in onafhankelijke media.” De Europese Commissie evalueert momenteel of Servië nog steeds voldoet aan de criteria voor het ontvangen van EU-financiering. Verschillende EU-functionarissen hebben aangegeven dat er binnen de Commissie een groeiende beweging is om deze betalingen op te schorten.

De Servische ambassadeur bij de EU en hoofdonderhandelaar met de Unie, Danijel Apostolović, vertelde aan Politico dat hij er nog steeds op vertrouwt dat de opschorting van de financiering zal worden voorkomen. Hij wijst erop dat Servië zich blijft inzetten voor volledig EU-lidmaatschap. Volgens Kos moet Servië wel eerst zijn justitiële wetgeving in overeenstemming brengen met de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, een juridisch adviesorgaan bij de Raad van Europa. De Commissie verwacht later deze maand advies van de Commissie van Venetië, dat mogelijk aanleiding zou kunnen geven tot een besluit om de financiering voor Servië te bevriezen.

Een delicate evenwichtsoefening

Servië heeft lange tijd een delicate balans weten te bewaren in zijn relatie met de EU en Rusland. Het land ontving daarbij aanzienlijke financiële steun van Brussel en streefde tegelijkertijd nauwere banden met Moskou na. Sinds 2000 heeft het land volgens de Servische regering al meer dan 7 miljard euro aan fondsen en investeringen van de EU ontvangen. Er is bezorgdheid geuit over de afnemende ruimte voor mediavrijheid en de rechtsstaat in Servië als gevolg van druk van de regering op journalisten. Het geduld van de EU met Servië raakt op. Dat blijkt uit een kritisch rapport van afgelopen november, waarin de achteruitgang van de democratie en een “anti-EU-retoriek” binnen de Servische politiek worden benadrukt.

De relaties kwamen nog verder onder druk toen de Servische president Vučić in december een topontmoeting tussen de EU en de Westelijke Balkan besloot te boycotten. Vučić, die ondanks de oorlog met Oekraïne consequent nauwe banden met Moskou heeft onderhouden, uitte zijn frustratie over het trage tempo van de toetredingsonderhandelingen met de EU. Hij heeft voorgesteld om te streven naar nauwere economische integratie met de EU in plaats van volledig lidmaatschap. Een voorstel dat door Kos als voorbarig werd afgewezen zonder ingrijpende hervormingen.

Recente gebeurtenissen

De recente gebeurtenissen in combinatie met de voortdurende samenwerking van Servië met Moskou, bleken een keerpunt te zijn in de relatie tussen de EU en Belgrado. Berichten over geweld, een politie-inval op een universiteit en onregelmatigheden tijdens lokale verkiezingen bereiken de EU steeds meer. Volgens een EU-functionaris neemt de Unie hierdoor een steeds hardere houding aan ten opzichte van Servië. (ev)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!