Key takeaways

• Het uitgebreide havensysteem van België is zeer kwetsbaar voor drugssmokkel, wat een bedreiging vormt voor de sociale stabiliteit van het land.
• Drugshandelorganisaties maken steeds vaker gebruik van corruptie en intimidatie om personen die hen in de weg staan te beïnvloeden en het zwijgen op te leggen.
• Het Belgische rechtssysteem staat onder enorme druk van de drugshandel en heeft meer financiële middelen en veiligheidsmaatregelen nodig om deze groeiende crisis effectief te bestrijden.

De voorzitter van de Antwerpse rechtbank, Bart Willocx, waarschuwt in The Guardian voor de kwetsbaarheid van de Belgische haven. Hij schetst een somber beeld van de drugshandel en wijst op de astronomische bedragen die criminelen inzetten voor omkoping en beïnvloeding. Deze praktijken vormen volgens hem een rechtstreeks gevaar voor de maatschappelijke stabiliteit.

Toenemende corruptie en intimidatie

Vorig jaar schreef een anonieme onderzoeksrechter een open brief, gepubliceerd door de rechtbank van Antwerpen, waarin hij zijn bezorgdheid uitte over het feit dat België zich aan het ontwikkelen was tot een “narcostaat”. De rechter wees op de oprichting van uitgebreide maffiastructuren die functioneren als een parallelle macht en zowel de wetshandhaving als de rechterlijke macht uitdagen.

Willocx bevestigde dat België actief werkt om deze transformatie te voorkomen, maar erkende de aanhoudende druk en dreiging. Guido Vermeiren, procureur-generaal voor de regio’s Antwerpen en Limburg, was het eens met de beoordeling van de anonieme rechter. Hij constateerde een toenemende trend van corruptie en bedreigingen.

Rol van België in cocaïnehandel

Volgens Europol komt meer dan zeventig procent van de cocaïne die Europa binnenkomt via Antwerpen en Rotterdam. Hoewel drugsbendes steeds vaker gebruikmaken van kleinere havens, is het probleem van België het gevolg van de sterk toenemende stroom cocaïne uit Zuid-Amerika, voornamelijk Colombia. In 2023 bereikte de inbeslagname in België een recordhoogte van 121 ton, wat gewelddadige criminaliteit in de hand werkte.

De aanhoudende misdaadgolf zorgt momenteel voor een explosie van geweld, met schietpartijen, ontvoeringen, martelingen en grootschalige witwaspraktijken als gevolg. Volgens Willocx is er daarom direct extra budget nodig voor extra mensen en modern materiaal om deze crisis eindelijk de baas te worden.

Vermeiren schetste daarnaast een schokkend beeld van de werkwijze van de drugsmaffia. Hij vertelde concreet hoe criminelen havenarbeiders gigantische bedragen bieden om containers met cocaïne te verplaatsen. Medewerkers die het smeergeld weigeren, krijgen echter te maken met brute intimidatie en bomaanslagen. De maffia schuwt daarbij niets en stuurt zelfs dreigbrieven met foto’s van de kinderen van het personeel.

Oproep tot meer financiering

De campagne “Vijf voor Twaalf” van de Antwerpse rechtbanken en het parket vraagt aandacht voor de crisis in het Belgische rechtssysteem. De beweging startte met straatprotesten van rechters en eist nu honderd hervormingen. De initiatiefnemers pleiten onder meer voor een betere veiligheid in de rechtbanken, een aanpak van de overbevolking in gevangenissen en hogere salarissen en pensioenen voor juristen.

Hoewel de Belgische regering het probleem erkent, blijft concrete actie uit. Rechters stellen dat decennia van onderfinanciering de rechtbanken op een breekpunt hebben gebracht. Ondanks een recente toezegging van het ministerie van Justitie om tegen 2029 een miljard euro extra uit te trekken, blijven de zorgen bestaan. Willocx waarschuwde dat onderfinanciering een vicieuze cirkel creëert, waardoor het systeem kwetsbaar wordt voor verdere bezuinigingen door vermeende inefficiëntie.

De omvang van de georganiseerde drugshandel kwam aan het licht door het kraken van het versleutelde Sky ECC-berichtennetwerk dat door honderden criminelen werd gebruikt. Deze doorbraak gaf openbare aanklagers realtime inzicht in een uitgebreid crimineel netwerk van drugsbendes dat zich uitstrekte van Dubai tot Zuid-Amerika. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!