Key takeaways

• Het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur versterkt de banden tussen Europa en Zuid-Amerika te midden van toenemende trans-Atlantische spanningen.
• Deze historische overeenkomst biedt de EU preferentiële toegang tot een enorme markt en bevordert tegelijkertijd gedeelde waarden zoals democratie en multilateralisme.
• Door nieuwe partnerschappen aan te gaan, wil de EU de dominantie van China tegengaan en Donald Trumps unilaterale benadering van de wereldhandel aanvechten.

Het nieuwe handelspartnerschap van de Europese Unie met Mercosur markeert een belangrijk moment in de trans-Atlantische betrekkingen. Terwijl de spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten toenemen, benadrukt deze overeenkomst de groeiende banden van de EU met Zuid-Amerika.

Lange onderhandelingen

De onderhandelingen over deze historische overeenkomst, de grootste bilaterale handelsovereenkomst die de EU ooit heeft gesloten, begonnen al in 1999. Destijds was Mercosur – bestaande uit Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay – nog geen belangrijke handelspartner voor de EU. De focus lag op bredere vrijhandelsovereenkomsten in heel Amerika en de belofte van globalisering, aangewakkerd door de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

Het mondiale landschap is echter drastisch veranderd. De WTO heeft moeite om tot betekenisvolle liberalisering te komen en de maatregelen van president Donald Trump hebben de multilaterale handelsorde ondermijnd. Zijn invoering van invoerheffingen en het nastreven van unilaterale overeenkomsten vormen een bedreiging voor het op regels gebaseerde systeem dat ten grondslag ligt aan de internationale handel.

Opkomst van China

Het beleid van Trump reikt verder dan economische kwesties. Hij streeft naar dominantie in Amerika, waarbij hij de hulpbronnen van het continent exploiteert en zich mengt in de politiek. Zijn recente invoering van invoerheffingen op Brazilië, als gevolg van de gerechtelijke stappen tegen voormalig president Jair Bolsonaro, is een voorbeeld van deze agressieve aanpak.

Ondertussen is China uitgegroeid tot een dominante kracht in de wereldhandel. Hoewel de invoerheffingen van Trump gevolgen hebben gehad voor de Chinese export naar de VS, blijft het land bloeien en recordhandelsoverschotten boeken. De productiecapaciteiten en concurrerende prijzen van China vormen een uitdaging voor zowel Europa als Latijns-Amerika en geven aanleiding tot bezorgdheid over deïndustrialisering. Bovendien geeft de controle van China over cruciale zeldzame aardmetalen het land aanzienlijke invloed.

Nieuw partnerschap

Deze nieuwe mondiale context onderstreept de noodzaak voor de EU en Mercosur om nieuwe partnerschappen aan te gaan. De Mercosur-overeenkomst biedt de EU preferentiële toegang tot een enorme markt van 270 miljoen mensen, waarbij de douanerechten op de meeste goederen worden afgeschaft en de handel in diensten wordt gestroomlijnd. Verwacht wordt dat dit de EU-export aanzienlijk zal stimuleren en de werkgelegenheid en investeringen zal ondersteunen.

Naast economische voordelen bevordert het partnerschap gedeelde waarden zoals liberale democratie, multilateralisme en internationaal recht, principes die Trump verwerpt. Ook culturele banden spelen een rol, met historische banden en migratiestromen tussen de twee regio’s.

Geopolitieke implicaties

Geopolitiek gezien creëert de overeenkomst een alternatieve trans-Atlantische relatie, die Trumps claim op hegemonie over Amerika uitdaagt. Het biedt Brazilië een alternatief voor door China gedomineerde blokken en zorgt ervoor dat het land afstand neemt van de invloed van Rusland.

Deze overeenkomst staat centraal in de handelsstrategie van de EU voor de periode na Trump, die gericht is op het redden van de op regels gebaseerde orde en het diversifiëren van economische relaties. De EU heeft al overeenkomsten met het grootste deel van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied en streeft actief naar overeenkomsten met andere landen, zoals Australië, India en Maleisië.

Goedkeuring door het Parlement

Ondanks het belang ervan stuitte de Mercosur-overeenkomst op verzet van Europese landbouwbelangen die bezorgd waren over concurrentie. Uiteindelijk zijn politieke compromissen bereikt om goedkeuring te verkrijgen, maar het Europees Parlement moet de overeenkomst nog ratificeren. Gezien de recente acties van Trump is het van cruciaal belang dat het Parlement dit belangrijke partnerschap goedkeurt.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!