Key takeaways
- Het Russische Su-75 Checkmate-project moest het alternatief worden van de F-35, maar miste alle cruciale ontwikkelingsmijlpalen.
- Een gebrek aan kopers zorgde voor financiële problemen bij de ontwikkeling.
- Sancties en dringende defensieprioriteiten vertragen de productie van het vliegtuig.
De ambitie van Rusland om een budgetvriendelijk alternatief voor de F-35 te creëren, bekend als de Su-75 Checkmate, zit nog steeds vast in de ontwikkelingsfase. Ondanks een eerste onthulling tijdens de MAKS-luchtvaartshow in juli 2021 met een model op ware grootte, heeft het project de oorspronkelijke mijlpalen niet gehaald.
Volgens de oorspronkelijke planning zou de eerste vlucht in 2023 plaatsvinden en zou de massaproductie in 2026 van start gaan, met als langetermijndoelstelling de productie van 300 exemplaren over een periode van 15 jaar. Eind juli 2026 had de United Aircraft Corporation (UAC) echter nog geen vluchtdatum, een introductieschema of bevestigde aankoopcontracten bekendgemaakt.
Goedkopere versie van de Su-57
De Su-75 werd bedacht als een lichtere, eenmotorige aanvulling op de Su-57, waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande avionica en motortechnologie om de kosten voor exportklanten te verlagen.
Hoewel UAC indrukwekkende specificaties blijft promoten – waaronder een topsnelheid van Mach 1,8 en een laadvermogen van 7.400 kilogram – blijven deze cijfers theoretisch, aangezien er nog geen daadwerkelijke testvluchten hebben plaatsgevonden om ze te verifiëren.
Geen kopers
Het programma was sterk gericht op de internationale markt en functioneerde meer als een commerciële onderneming op zoek naar een eerste klant dan als een bevestigde binnenlandse militaire behoefte. Dit gebrek aan een toegewijde koper zorgde voor financiële onzekerheid, aangezien blijken van interesse niet werden omgezet in de financiering die nodig was om een strakke ontwikkelingsplanning aan te houden.
Bijgevolg kreeg het project te maken met verschillende tegenslagen. In augustus 2022 werd de eerste vlucht uitgesteld tot 2024, en Rostec stelde de serieproductie uit tot 2027. Verdere aanpassingen aan het casco, waaronder wijzigingen aan de vleugels en de romp, kwamen in 2023 aan het licht via octrooiaanvragen, waardoor het systeemintegratieproces in feite opnieuw moest worden opgestart.
Andere prioriteiten
Externe druk heeft de voortgang van de Su-75 nog verder bemoeilijkt. Het conflict in Oekraïne en de daaropvolgende westerse sancties hebben de toegang van Rusland tot cruciale buitenlandse onderdelen en machines beperkt, wat in een RUSI-studie uit 2025 is aangemerkt als een aanzienlijke kwetsbaarheid in de toeleveringsketen van Sukhoi.
Bovendien zijn de Russische lucht- en ruimtevaartfaciliteiten momenteel overbelast. De prioriteit ligt daar bij de onmiddellijke levering van Su-35S-, Su-30SM2- en Su-34-vliegtuigen om aan dringende defensiebehoeften te voldoen.
Onzekere toekomst
Hoewel de leiding van UAC volhoudt dat het programma nog steeds actief is en gericht is op zowel de binnenlandse als de buitenlandse markt, blijft de tijdlijn vaag en afhankelijk van niet nader genoemde klanten. Momenteel is de bouw van een experimenteel prototype wel bezig. Toch moet het vliegtuig nog taxitests ondergaan en zijn eerste start maken. Totdat er een vliegklaar model is geproduceerd, blijven de beloofde prestatiecijfers en kostenvoordelen van de Checkmate speculatief. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
