Key takeaways

• Het verbod van de Amerikaanse president Donald Trump op Venezolaanse olieleveringen aan Cuba vormt een ernstige bedreiging voor de toch al kwakkelende economie van het eiland.
• Het verlies van Venezolaanse olie verergert de energiecrisis in Cuba en versterkt het bestaande tekort aan essentiële goederen.
• Ondanks de hoop van de Verenigde Staten blijft het onzeker of de economische moeilijkheden van Cuba direct zullen leiden tot politieke instabiliteit of een regimewisseling.

De escalerende spanningen tussen de Verenigde Staten en Cuba vloeien voort uit de verhoogde inspanningen van president Donald Trump om de Venezolaanse olieleveringen aan het eiland af te snijden. Die maatregel heeft de toch al kwetsbare economie van Cuba enorm onder druk gezet en zorgen gewekt over de politieke stabiliteit van het land.

Drukcampagne

Trump verklaarde dat alle Venezolaanse olie en financiële steun aan Cuba zou worden stopgezet en drong er bij de Cubaanse leiders op aan om met Washington te onderhandelen, anders zouden er onbepaalde gevolgen volgen. Hij benadrukte dat Cuba sinds 2000 afhankelijk is van Venezolaanse olie en beweerde dat het land in ruil voor aanzienlijke olieleveringen en financiële steun “veiligheidsdiensten” verleende.

De drukcampagne volgt op de gevangenneming van de Venezolaanse leider Nicolás Maduro door Amerikaanse troepen, een belangrijke verschuiving in de regionale dynamiek die ertoe heeft geleid dat Venezuela zijn olie-export naar de Verenigde Staten heeft omgeleid. Hierdoor werd een cruciale levensader voor Cuba effectief afgesneden, aangezien het land voor ongeveer de helft van zijn oliebehoefte afhankelijk was van Venezuela, meldt Reuters.

Economische crisis in Cuba

Het potentiële verlies van Venezolaanse olie dreigt de bestaande energiecrisis in Cuba te verergeren, die wordt gekenmerkt door frequente stroomuitval, lange wachtrijen bij benzinestations en supermarkten, en tekorten aan essentiële goederen. Die uitdagingen schetsen een beeld van de ernstigste economische crisis die het land in decennia heeft gekend.

Amerikaanse inlichtingendiensten hebben de Cubaanse economie beoordeeld als zeer gespannen, daarbij verwijzend naar de gevolgen van handelssancties, aanhoudende stroomuitval en andere problemen in belangrijke sectoren zoals landbouw en toerisme. Zelfs voordat de olietoevoer in gevaar kwam, was de energiesituatie in Cuba al precair.

Regimewisseling?

Trump en andere Amerikaanse functionarissen suggereren dat het stopzetten van de Venezolaanse olieleveringen zou kunnen leiden tot de val van de Cubaanse regering, een lang gekoesterde doelstelling van hardliners zoals minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. De CIA kan echter geen uitsluitsel geven over de vraag of de verslechterende economische omstandigheden daadwerkelijk zouden leiden tot destabilisatie van het regime dat sinds de revolutie van Fidel Castro in 1959 aan de macht is, meldt Reuters.

Hoewel ze de ernst van de economische situatie van Cuba erkennen, waarschuwen inlichtingenfunctionarissen dat economische tegenspoed niet noodzakelijkerwijs leidt tot politieke verandering. De Cubaanse president Miguel Díaz-Canel heeft de druk van de VS afgewezen, de oproepen van Trump tot samenwerking verworpen en de acties van Washington bestempeld als “criminele” bedreigingen voor de wereldvrede.

Alternatieve olieleveranciers

Cuba behoudt zich het recht voor om olie te kopen van elke exporteur die daartoe bereid is en verwerpt de inmenging van de VS in zijn economische aangelegenheden. Naarmate de crisis zich verdiept, neemt de vrees voor sociale onrust en massale migratie toe. Deskundigen waarschuwen dat het gebrek aan olie Cuba naar een ineenstorting zou kunnen duwen, wat mogelijk zou kunnen leiden tot grootschalige emigratie, vergelijkbaar met eerdere periodes van tegenspoed.

Mexico is naar voren gekomen als een beperkte alternatieve olieleverancier, maar zijn capaciteit is bij lange na niet voldoende om de Venezolaanse leveringen te vervangen. Ondertussen blijft de communistische economie van Cuba worstelen onder de rigide staatsplanning, de sancties van de VS, de teruglopende toerisme als gevolg van de COVID-19-pandemie en het verlies van externe steun.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!