Key takeaways

• Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten bedreigt de economische groei van China door mogelijke verstoring van de energievoorziening en scheepvaartroutes.
• China geeft economische voordelen voorrang op ideologie, wat zijn bescherming van bondgenoten beperkt.
• China wil zich als stabiel alternatief voor de Verenigde Staten positioneren, terwijl het het conflict vreedzaam wil oplossen.

Het huidige conflict in het Midden-Oosten heeft nog geen directe gevolgen voor China, maar de repercussies zijn al voelbaar. Zo analyseert de BBC. Hoewel China over voldoende oliereserves beschikt voor enkele maanden en mogelijk een beroep kan doen op Rusland voor hulp, zijn de langetermijngevolgen van dit conflict een belangrijke zorg voor het land. Terwijl duizenden afgevaardigden van de Communistische Partij in Peking bijeenkomen om de economische routekaart van China te bespreken, worstelt het land met een lage consumptie, een vastgoedcrisis en een aanzienlijke schuldenlast.

Economische onzekerheden

Ondanks dat China zijn jaarlijkse economische groeidoelstelling heeft verlaagd tot het laagste niveau in decennia, hoopte het land zijn economische uitdagingen te overwinnen door middel van export. Een jaar lang durende handelsoorlog met de Verenigde Staten en de mogelijke instabiliteit in het Midden-Oosten, een cruciale regio voor zowel energievoorziening als scheepvaartroutes, dreigen deze ambities echter te doen mislukken.

Hoe langer het conflict voortduurt, vooral als het verkeer door de Straat van Hormuz verstoord blijft, hoe ernstiger de gevolgen voor China zullen zijn. Deze instabiliteit kan zich uitbreiden en andere voor China belangrijke regio’s treffen, zoals Afrikaanse economieën die sterk afhankelijk zijn van investeringen uit de Golf.

Wereldwijde zorgen van China

Als land met een wereldwijde aanwezigheid is China zich terdege bewust van het risico dat bredere instabiliteit zijn bredere belangen ondermijnt. Hoewel China betrokkenheid bij het conflict wil vermijden, erkent het de onvoorspelbare aard van de situatie.

De relatie van China met Iran, die door het Westen vaak wordt gekarakteriseerd als een “alliantie”, is grotendeels transactioneel van aard. Ondanks vriendschappelijke uitwisselingen en een 25-jarig strategisch partnerschap, suggereren analisten dat slechts een fractie van de beloofde Chinese investeringen daadwerkelijk is gerealiseerd. Niettemin is Iran een betrouwbare olieleverancier voor China gebleven, waarbij aanzienlijke hoeveelheden naar verluidt worden vermomd als Maleisische olie.

Pragmatisch partnerschap

Ondanks ontkenningen van China blijven beschuldigingen van wapenverkoop tussen de twee landen bestaan. Er is ook bezorgdheid geuit over de mogelijke rol van China bij het mogelijk maken van mensenrechtenschendingen door Iran door de levering van surveillancetechnologie.

Hoewel China mogelijk heeft geprofiteerd van de rol van Iran als doorn in het oog van de Verenigde Staten, ontbrak het deze relatie aan een diepe ideologische of culturele basis. De benadering van Peking ten aanzien van “allianties” verschilt aanzienlijk van die van het Westen, waarbij pragmatisme voorrang krijgt boven wederzijdse defensieverdragen.

Oproepen tot neutraliteit

De gematigde veroordeling van het recente conflict door China en zijn oproep tot een staakt-het-vuren weerspiegelen zijn wens om neutraal te blijven. De situatie benadrukt echter de beperkingen van China’s partnerschappen, aangezien het zich aan de zijlijn bevindt en niet in staat is zijn bondgenoten effectief te beschermen.

Ondanks deze uitdagingen wil China zich positioneren als een verantwoordelijk tegenwicht voor de Verenigde Staten en pleit het voor een stabiele en voorspelbare mondiale orde, in tegenstelling tot de vermeende onvoorspelbaarheid van de regering-Trump.

Kans om invloed uit te oefenen

De economische gevolgen van het conflict, met name voor het Zuiden, bieden China de kans om de tekortkomingen van de door het Westen geleide internationale orde aan te kaarten.

Hoewel China voorzichtig te werk gaat, probeert het ook munt te slaan uit de situatie door zijn bemiddelingsdiensten aan te bieden. De onvoorspelbaarheid van de Amerikaanse president blijft echter een belangrijk punt van zorg.

Het aanstaande bezoek van de Amerikaanse president aan China maakt de situatie nog complexer, omdat beide partijen mogelijk elkaars intenties en reacties op toekomstige brandhaarden willen peilen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!