Citrusteelt vreest voor een wereldwijde catastrofe

Citroenen, sinaasappelen en pompelmoezen dreigen te verdwijnen of zo zeldzaam te worden dat het fruit onbetaalbaar wordt. Dat zeggen experts bij het Centre de Coopération Internationale en Recherche Agronomique pour le Développement (Cirad) in de Franse stad Montpellier. De productie in Florida, Californië en Brazilië werd nagenoeg volledig weggeveegd en nu wordt volgens de Franse wetenschappers ook het gebied rond de Middellandse Zee, het resterende grote centrum van de citrusteelt, bedreigd.

De schuldige is citrus greening, een schimmel die door de bladluis psyllid wordt verspreid en waar tot nu toe geen remedie is gevonden.

“De ziekte heeft zich sinds het midden van het voorbije decennium met een fenomenale snelheid en impact verspreid,” betoogt Eric Imbert, landbouwexpert bij het Cirad. “Alleen het gebied rond de Middellandse Zee bleef tot nu toe gespaard. Maar ook hier moet voor problemen worden gevreesd. De psyllid is immers ook al op het Arabische schiereiland opgemerkt.”

Draakziekte

De ziekte werd in de eerste helft van de voorbije eeuw voor het eerst vastgesteld in Azië, waar de problemen de Chinese draakziekte worden genoemd. Citrus greening kan zich verspreiden omdat de luizen van boom naar boom springen om sap op te zuigen. Daarbij besmetten ze de bomen echter met bacteriën.

De bacteriën blokkeren de sapkanalen, zodat de stroom voedingsstoffen voor de boom stilvalt. “De bladeren worden geel en de vrucht wordt vervormd en uiteindelijk zal de boom afsterven,” omschrijft Imbert de ziekte.

“De Afrikaanse psyllid, die een minder krachtige vorm van de ziekte verspreidt, is al ontdekt in Noord-Spanje en in Portugal. In die landen worden bomen snel ontworteld om een verdere verspreiding van de ziekte te verhinderen. We willen geen paniek zaaien, waar wanneer er niet preventief wordt ingegrepen, zouden we met een grote catastrofe kunnen worden geconfronteerd, waardoor de citrusprijzen zouden kunnen verdubbelen of verdrievoudigen.”


© iStock

In Florida zorgde de ziekte ervoor dat de citrusproductie de voorbije twaalf jaar met 60 procent is gedaald. Uiteindelijk zou dat bij de groothandelsprijs voor geconcentreerd sinaasappelsap een verdubbeling tot 2.500 dollar per ton veroorzaken.

Woestijn

Voor een dergelijk scenario is volgens Imbert ook het gebied rond de Middellandse Zee niet immuun. De mediterrane regio vertegenwoordigt ongeveer 20 procent van de wereldwijde consumptie van sinaasappelen, clementines en citroenen en zorgt voor 70 procent van de wereldwijde citrusexport.

De sector heeft volgens Imbert al voor mogelijke problemen gewaarschuwd, maar onder meer de Europese autoriteiten zouden weinig aandacht tonen. “We hebben de indruk dat we in een woestijn staan te roepen,” benadrukt de citrusexpert.

Er worden wereldwijd verschillende strategieën uitgeprobeerd om de ziekte te bestrijden. Brazilië maakt vooral gebruik van pesticiden, terwijl in Californië zieke bomen worden vernietigd en vervangen door nieuwe aanplantingen.

Gevreesd wordt dat de ziekte zich in het Middellandse Zeegebied snel zou kunnen verspreiden. Daarbij wordt gewezen naar Florida, waar de boeren slechts in beperkte mate pesticiden konden inzetten, aangezien hun plantages met woonwijken zijn omgeven. Een gelijkaardige situatie, met veel kleine boerderijen tussen residentiële buurten, wordt ook in het Middellandse Zeegebied aangetroffen.


© Pixabay/Hans Braxmeier

Ook wordt gewezen naar het Caraïbische eiland Guadeloupe, waar nagenoeg de volledige citrusteelt teloor is gegaan. “Vandaag kan Guadeloupe alleen nog Ti Punch, een nationale cocktail, schenken omdat massaal limoenen worden ingevoerd,” zegt Yann Froelicher, onderzoeker bij het Institut National de la Recherche Agronomique (Inra). “De problemen worden er nog aangewakkerd omdat nagenoeg iedereen een sinaasappelboom in de tuin heeft.”

Vermoed wordt dat de ziekte zich snel over het hele eiland heeft verspreid door jonge planten die al in de groeikassen zouden zijn besmet. Om verliezen aan te vullen heeft het Inra op Corsica een teeltcentrum met ongeveer tienduizend citrusvariëten. Op Guadeloupe groeien de planten inmiddels verder op in kassen die tegen insecten beveiligd zijn. Ook wordt gebruik gemaakt van een kleine wesp die de luizen aanvalt.

“Een wonderoplossing is er echter niet,” zeggen de experts. “Tot nu toe lijkt alleen het eiland Reunion in de Indische Oceaan een middel te hebben gevonden om de ziekte op afstand te houden. Daar heeft men een oplossing gevonden door een herbeplanting op grotere hoogte, waar de luizen nog niet zijn gevolgd.”

Meer
Markten
Mijn Volglijst
Markten
BEL20