BRICS‑marineoefening: trainingsmanoeuvre of opkomende militaire samenwerking?


Key takeaways

  • De recente BRICS “Will for Peace”-marineoefeningen waren bedoeld om de maritieme samenwerking te versterken en vitale scheepvaartroutes te beschermen.
  • Zuid-Afrika nam het initiatief voor de oefeningen en nodigde waarnemers uit verschillende landen uit, waaronder Iran, waarvan de deelname tot controverse leidde.
  • Hoewel analisten de oefeningen zien als een voorzichtige stap om de invloed van de BRICS-landen op het gebied van veiligheid te vergroten, blijft het blok voorzichtig en is het onwaarschijnlijk dat het de Verenigde Staten rechtstreeks zal uitdagen.

De recente marineoefeningen “Will for Peace” voor de kust van Zuid-Afrika brachten verschillende BRICS-landen en waarnemers samen in een operatie van een week die gericht was op maritieme veiligheid en interoperabiliteit. China, Rusland en Zuid-Afrika namen actief deel, terwijl Brazilië, India, Egypte en Ethiopië ervoor kozen om als waarnemer aanwezig te zijn, waarmee ze aantoonden dat de oefeningen een initiatief van Zuid-Afrika waren en geen formele BRICS-activiteit.

De oefeningen, die van 9 tot 16 januari zijn gehouden in de buurt van de belangrijkste marinebasis van Zuid-Afrika in Simon’s Town, waren bedoeld om de coördinatie bij de bescherming van vitale scheepvaartroutes en de maritieme handel te verbeteren. Opvallend was dat Iran aanvankelijk aan de oefeningen deelnam, maar later zijn schepen terugtrok.

Deelname Iran

Er doen tegenstrijdige berichten de ronde over de deelname van Iran. Sommigen suggereren dat Zuid-Afrika Teheran heeft gevraagd een minder prominente rol te spelen om de bezorgdheid van de Verenigde Staten weg te nemen.

Er zijn echter aanwijzingen dat het Iraanse korvet Naghdi samen met andere schepen aan de zeefase heeft deelgenomen. Die onduidelijkheid illustreert de complexe politieke overwegingen rond de betrokkenheid van Iran en mogelijke verdeeldheid binnen de Zuid-Afrikaanse regering.

Uitbreiding BRICS-kader

De oefeningen zijn de eerste militaire oefeningen in het kader van het uitgebreide BRICS-plus-kader, dat Egypte, Ethiopië, Iran, de Verenigde Arabische Emiraten en Indonesië omvat. Hoewel BRICS zich in de eerste plaats richt op economische samenwerking, evolueert zijn rol in de richting van hervorming van het mondiale bestuur en bevordering van multipolaire invloed.

Analisten interpreteren de oefeningen als een voorzichtige stap naar normalisering van de militaire samenwerking binnen BRICS, waarbij het potentieel van het blok om uit te breiden naar het veiligheidsdomein wordt onderzocht zonder een formele militaire alliantie te vormen. China beschouwt dergelijke oefeningen als een alternatief voor de door het Westen gedomineerde veiligheidskaders, terwijl de deelname van BRICS-plus-landen, hoewel informeel, de positie van Peking op maritiem gebied versterkt.

Kritiek VS

De oefeningen hebben kritiek gekregen van de Verenigde Staten, die Zuid-Afrika ervan beschuldigden de regionale veiligheid in gevaar te brengen door Iraanse deelname toe te staan. Amerikaanse functionarissen uitten hun bezorgdheid over de binnenlandse onrust in Iran en de gevolgen daarvan voor de regionale stabiliteit. Ze verwezen ook naar de aanhoudende spanningen met Zuid-Afrika over militaire en handelskwesties in het verleden.

Ondanks die kritiek voorspellen deskundigen dat de BRICS-landen een voorzichtige aanpak zullen blijven volgen en oefeningen zoals “Will for Peace” zullen gebruiken om de maritieme samenwerking en veiligheid te verbeteren zonder de Verenigde Staten rechtstreeks uit te dagen. Hoewel in topverklaringen de steun voor multilateralisme kan worden herhaald en unilaterale acties kunnen worden bekritiseerd, is er binnen het blok weinig animo om de BRICS-landen om te vormen tot een expliciet anti-Amerikaans platform. (uv)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je hier in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

Meer

Ontvang de Business AM nieuwsbrieven

De wereld verandert snel en voor je het weet, hol je achter de feiten aan. Wees mee met verandering, wees mee met Business AM. Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en houd de vinger aan de pols.