Key takeaways

• De BRICS-landen hebben uiteenlopende reacties getoond op het conflict tussen de VS en Israël met Iran, wat in schril contrast staat met hun eensgezinde veroordeling in 2025.
• India, de huidige voorzitter van de BRICS, heeft zijn eigen belangen boven de doelstellingen van het bondgenootschap gesteld, wat mogelijk duidt op nauwere banden met Israël en de VS.
• De uiteenlopende reacties binnen de BRICS benadrukken de uitdagingen waarmee het bondgenootschap wordt geconfronteerd bij het navigeren door een complex geopolitiek landschap.

Het BRICS-blok, een alliantie van meerdere landen waaronder Iran, is ongewoon stil gebleven in het licht van de aanhoudende oorlog van de VS en Israël tegen Iran. Dat schrijft Al Jazeera. Die terughoudendheid wijkt opvallend af van de reactie van de groep op het vorige conflict tussen Israël en Iran in juni 2025, toen BRICS, toen onder voorzitterschap van Brazilië, de gezamenlijke aanvallen van de VS en Israël veroordeelde als een schending van het internationaal recht.

Verschuivende prioriteiten

Analisten suggereren dat India, de huidige voorzitter van BRICS, zijn eigen belangen boven de doelstellingen van de alliantie stelt, wat mogelijk duidt op nauwere banden met Israël en de VS.

Hoewel de BRICS-organisatie zelf geen directe verklaring heeft afgegeven over “Operatie Epic Fury”, hebben individuele leden wel gereageerd. Zuid-Afrika, dat zelf in een conflict met de VS verwikkeld is, uitte zijn bezorgdheid over de mogelijke escalatie van het conflict en riep op tot een staakt-het-vuren. Zuid-Afrika bood ook aan om te bemiddelen in de situatie.

Rusland, een nauwe bondgenoot van Iran, heeft eveneens kritiek geuit op de aanvallen van de VS en Israël en de moord op de Iraanse opperbevelhebber, maar heeft niet aangegeven militair in te grijpen. China heeft zich ondertussen tegen de militaire aanvallen op Iran uitgesproken, daarbij verwijzend naar de vooruitgang die is geboekt in de onderhandelingen tussen Washington en Teheran.

De afgewogen reactie van India

India heeft echter afgezien van een regelrechte veroordeling van de aanvallen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van het land riep op tot een snelle beëindiging van het conflict en benadrukte het belang van dialoog en diplomatie. Premier Modi sprak ook met de Golfstaten en bekritiseerde de vergeldingsaanvallen op hun grondgebied.

Critici, met name van de Indiase oppositiepartij Congress, hebben vraagtekens geplaatst bij het uitblijven van een krachtige veroordeling door Modi, vooral in het licht van zijn recente bezoek aan Israël, waar hij enkele dagen voor het uitbreken van de oorlog een toespraak hield voor de Knesset. Die timing heeft tot bezorgdheid geleid over de stilzwijgende goedkeuring van de aanvallen door India.

Het belang van bezoek Modi

Tijdens het bezoek van Modi hebben India en Israël verschillende handelsovereenkomsten op het gebied van defensie en AI ondertekend, waarmee hun langdurige samenwerking verder is versterkt. Sommige analisten speculeren dat Modi mogelijk op de hoogte was van de aanstaande aanvallen op Iran.

India voert al lang een beleid van strategische autonomie, waarbij het een evenwicht zoekt tussen zijn relaties met westerse en niet-westerse landen. Die aanpak kwam duidelijk tot uiting in de voortdurende aankoop van Russische olie door India, ondanks de sancties van de VS.

Evenwichtsoefening binnen de BRICS

De VS hebben de BRICS eerder met invoerheffingen bedreigd en uit opmerkingen van president Trump bleek dat hij de groep graag zou zien verdwijnen. Het feit dat India onlangs niet heeft deelgenomen aan militaire oefeningen van de BRICS in Zuid-Afrika, een beslissing die wordt toegeschreven aan het evenwicht in de betrekkingen met de VS, onderstreept nog eens de complexiteit binnen de alliantie.

Hoewel China, een ander BRICS-lid, ook te maken heeft gehad met handelsproblemen met de VS, heeft het zich uitgesproken voor Iran. Sommige critici vinden echter dat China niet genoeg heeft gedaan om direct in het conflict in te grijpen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!