Key takeaways
- China leidt de eerste BRICS-marine-oefening voor de kust van Zuid-Afrika en toont daarmee zijn groeiende militaire invloed.
- De oefening, waarbij marines van BRICS+-landen zoals Rusland en Iran betrokken zijn, heeft als doel de maritieme veiligheid en samenwerking te versterken.
- Het evenement duidt op een verschuiving in de mondiale machtsdynamiek, aangezien de BRICS de Amerikaanse hegemonie proberen uit te dagen en hun eigen plaats op het wereldtoneel proberen te veroveren.
Volgende week zullen de wateren bij Zuid-Afrika het toneel zijn van een ongekende gezamenlijke marineoefening onder leiding van China, het eerste voorbeeld van defensiesamenwerking in het kader van de BRICS. De oefening, met de naam “Will for Peace 2026”, loopt van 9 tot 16 januari en de marines van de BRICS+ zullen eraan deelnemen.
Uitbreiding maritieme samenwerking
Hoewel de Zuid-Afrikaanse Nationale Defensiemacht de hoofdrol van China heeft bevestigd, heeft het niet gespecificeerd welke andere landen aan het evenement zullen deelnemen. Volgens mediaberichten zijn Rusland en Iran waarschijnlijke deelnemers, en zullen Indonesië en Ethiopië naar verwachting ook deelnemen aan de oefening. De oefening is bedoeld om de maritieme veiligheid te verbeteren door middel van gezamenlijke operaties, interoperabiliteitsoefeningen en maritieme beschermingsoefeningen.
Deze oefening bouwt voort op de erfenis van oefening Mosi, die eerder werd uitgevoerd door China, Zuid-Afrika en Rusland in 2019 en 2023. De oefening was oorspronkelijk gepland voor november 2025, maar werd uitgesteld om niet samen te vallen met de top van de Groep van 20 (G20) in Johannesburg.
BRICS op het wereldtoneel
De BRICS-groep, die oorspronkelijk bestond uit Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, werd in 2024 uitgebreid met Iran, Egypte, Ethiopië en de Verenigde Arabische Emiraten. Indonesië trad in 2025 toe en werd daarmee het eerste lid uit Zuidoost-Azië. Daarnaast voerde BRICS in 2024 een partnerstatus in voor Belarus, Bolivia, Cuba, Kazachstan, Maleisië, Nigeria, Thailand, Oeganda en Oezbekistan. Vietnam werd in 2025 als tiende partner toegevoegd.
Hoewel de BRICS zich voornamelijk richten op economische samenwerking, zijn ze ook een grotere rol gaan spelen in geopolitieke aangelegenheden.
China’s groeiende invloed
China’s leiderschap in deze marineoefening onderstreept zijn ambitie om de BRICS te positioneren als een platform voor het Zuiden om de Amerikaanse hegemonie uit te dagen. Deze ontwikkeling valt samen met de escalatie van de rivaliteit tussen de VS en China, wat tot bezorgdheid leidt in Washington en Europa. President Donald Trump heeft gedreigd met handelssancties als de BRICS stappen ondernemen om de dominantie van de Amerikaanse dollar te verdringen.
China heeft zijn 052DL geleide raket destroyer, de Tangshan, en zijn bevoorradingsschip, de Taihu, al ingezet voor de oefening. Deze schepen maken deel uit van China’s marine-escorte in de Golf van Aden en ondergingen onlangs onderhoud in Mombasa, Kenia, voordat ze naar het zuiden vertrokken.
Er zijn ook berichten dat Iran en Rusland deze week oorlogsschepen naar Zuid-Afrika hebben gestuurd.
Iraanse betrokkenheid
Analisten wijzen op het belang van de deelname van Iran, gezien de verhoogde spanningen met de VS na luchtaanvallen op Iraanse nucleaire sites in juni 2025. Door de oefeningen om te dopen tot een BRICS-evenement onderscheiden ze zich verder van eerdere oefeningen onder leiding van China, Zuid-Afrika en Rusland.
Experts zien deze oefening als onderdeel van een bredere trend om de Chinese militaire betrokkenheid wereldwijd uit te breiden. Opereren met een verscheidenheid aan buitenlandse strijdkrachten versterkt de operationele capaciteit van China en bevordert de interoperabiliteit met geselecteerde partners.
Zuid-Afrika’s neutraliteit
Sommige analisten vrezen dat de uitbreiding van de gezamenlijke oefening Zuid-Afrika’s aanspraken op neutraliteit zal ondermijnen en de relaties met westerse landen onder druk zal zetten. De Democratische Alliantie, een partij in de Zuid-Afrikaanse coalitieregering, waarschuwt dat het verwelkomen van gesanctioneerde staten zoals Iran belangrijke westerse handelspartners van zich kan vervreemden.
Professor Francois Vrey van de Universiteit van Stellenbosch suggereert bovendien dat het houden van gezamenlijke oefeningen met landen die onder sancties vallen, de toch al gespannen relaties van Zuid-Afrika met de VS nog verder zou kunnen verslechteren, vooral na de terugkeer van president Trump in het Witte Huis en geschillen over landhervormingen, het bevriezen van hulp en handel. (uv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!