Key takeaways

• Het Belgische justitiële systeem biedt gedetineerden met psychische problemen onvoldoende zorg vanwege een tekort aan gespecialiseerde voorzieningen.
• Door de overbevolking in de psychiatrische afdelingen van gevangenissen is sinds 2020 meer dan 2 miljoen euro aan schadevergoedingen betaald aan meer dan 1.000 gevangenen.
• De voorgestelde bouw van nieuwe forensische centra en de overdracht van de verantwoordelijkheden voor de gezondheidszorg van de FOD Justitie naar de FOD Volksgezondheid zijn bedoeld om dit kritieke probleem aan te pakken.

Het Belgische justitiële systeem krijgt kritiek vanwege de ontoereikende zorg voor gedetineerden met psychische problemen. Sinds 2020 heeft de Belgische staat meer dan 2 miljoen euro aan schadevergoeding betaald aan meer dan 1.000 gevangenen die in de psychiatrische afdelingen van gevangenissen waren geplaatst vanwege een gebrek aan ruimte in gespecialiseerde instellingen. Deze informatie kwam aan het licht toen minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v) reageerde op een parlementaire vraag van N-VA-parlementslid Kathleen Depoorter.

Beperkte toegang tot gespecialiseerde zorg

Het probleem komt voort uit lange wachtlijsten voor plaatsen in gerechtelijke psychiatrische centra. Momenteel wachten 218 personen op opname, volgens gegevens die N-VA-parlementslid Sophie De Wit van de minister heeft verkregen. Dit tekort aan gespecialiseerde zorg heeft ernstige gevolgen. Tussen 2020 en 2024 werden maar liefst 1.564 ernstige incidenten met gedetineerden geregistreerd, wat de impact benadrukt op zowel gedetineerden als gevangenispersoneel dat onvoldoende is toegerust om deze situaties aan te kunnen.

De behandeling van geïnterneerde gedetineerden in België is veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vanwege het gebrek aan adequate gespecialiseerde voorzieningen. Als gevolg daarvan verblijven personen met psychische problemen vaak in gevangenissen waar ze niet de juiste zorg krijgen die ze nodig hebben. De schadevergoedingen variëren, gaande van vaste vergoedingen tot dagboetes van maximaal 25 euros.

Voorgestelde oplossingen

De federale regering heeft plannen geschetst om dit probleem aan te pakken door de bouw van een nieuw forensisch centrum in Oostende met een capaciteit van 400 tot 450 plaatsen. Er zijn ook extra faciliteiten gepland voor Waver, Paifve en Aalst. De Wit pleit ervoor om de verantwoordelijkheden voor de gezondheidszorg in gevangenissen over te dragen van de FOD Justitie naar de FOD Volksgezondheid, met het argument dat deze laatste beter gepositioneerd is om dit soort zorg te beheren. Ze dringt er bij minister Verlinden en minster van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) op aan om prioriteit te geven aan deze overdracht.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!