Key takeaways
- Armenië streeft naar lidmaatschap van de Europese Unie om zich los te maken van de Russische invloed.
- Veiligheidsfouten van Moskou hebben die verschuiving naar het Westen veroorzaakt.
- Jerevan geeft prioriteit aan economische diversificatie boven voortdurende afhankelijkheid van de CSTO.
In een monumentale geopolitieke koerswijziging heeft premier Nikol Pashinyan het Armeense parlement meegedeeld dat het land van plan is binnenkort het lidmaatschap van de Europese Unie aan te vragen. Die stap betekent een afwijking van de traditionele banden van Armenië met Rusland en zou het politieke landschap van de Zuid-Kaukasus fundamenteel kunnen veranderen.
De weg naar toetreding
De premier schetste een specifieke volgorde voor die overgang: Jerevan zal eerst zijn formele aanvraag indienen bij Brussel en op een reactie wachten. Vervolgens zal de regering beraadslagen over de routekaart voor toetreding, alvorens het definitieve besluit via een nationaal referendum aan het publiek voor te leggen.
Het CSTO-dilemma
Momenteel maakt Armenië deel uit van de door Rusland geleide Collectieve Veiligheidsverdragsorganisatie (CSTO). Hoewel Moskou eerder heeft gesuggereerd dat lidmaatschap van de EU en de CSTO elkaar uitsluiten – waarbij president Vladimir Poetin zinspeelde op een ‘Oekraïens scenario’ voor degenen die afwijken – gaf Pashinyan aan bereid te zijn uit het bondgenootschap te worden gezet om het belangenconflict op te lossen.
Desondanks merkte hij op dat Armenië zijn huidige status binnen de CSTO zal behouden totdat een definitieve keuze onvermijdelijk wordt.
Aantasting van het vertrouwen in Moskou
Die verschuiving wordt ingegeven door een waargenomen mislukking van het langdurige veiligheidspartnerschap tussen Armenië en Rusland. Pashinyan merkte op dat Moskou weliswaar historisch gezien werd beschouwd als de beschermer van de Armeense staat, maar dat de gebeurtenissen tussen 2021 en 2023 hebben aangetoond dat Ruslands eigen interne veiligheidsproblemen het land hebben belemmerd in zijn vermogen om Armenië te steunen, met name tijdens conflicten met Azerbeidzjan.
Hij merkte op dat die mislukkingen een terugkerende historische fout aan het licht brachten, namelijk het uitsluitend vertrouwen op het Kremlin.
Economische diversificatie
Tegelijkertijd probeert Armenië zijn infrastructuur en economische banden te diversifiëren. Na een vredesakkoord met Azerbeidzjan in augustus 2025 – dat de weg heeft vrijgemaakt voor regionale stabiliteit, gesteund door de VS en de EU – heeft Pashinyan er bij Rusland op aangedrongen zijn monopolie op de Armeense spoorwegen op te geven. Hij stelde voor om nieuwe investeringen aan te trekken uit de Verenigde Arabische Emiraten of Kazachstan om Armenië beter aan te sluiten op mondiale handelsnetwerken.
Waarschuwing van het Kremlin
Het Kremlin reageerde met terughoudendheid en een waarschuwing. Woordvoerder Dmitri Peskov verklaarde dat uittreding uit de CSTO zou kunnen leiden tot ernstige handelsgeschillen die in de eerste plaats de Armeense economie zouden schaden.
Peskov voegde er echter aan toe dat als Jerevan van mening is dat het veiligheidsbondgenootschap niet langer in het nationaal belang is, het vrij is om uit te treden, wat duidt op een mogelijk wisselvallige relatie tussen de voormalige bondgenoten in de toekomst.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
