Key takeaways

• De olieprijzen zijn door het escalerende conflict in het Midden-Oosten tot recordhoogtes gestegen.
• De mogelijke sluiting van de Straat van Hormuz dreigt een ongekende energiecrisis te veroorzaken.
• Analisten waarschuwen dat de wereldwijde oliereserves onvoldoende zijn om langdurige productieverstoringen in de regio te compenseren.

De escalerende crisis in het Midden-Oosten heeft de vrees aangewakkerd voor langdurige verstoringen van de olieproductie en blokkades van de scheepvaart door de cruciale Straat van Hormuz, waardoor de olieprijzen tot ongekende hoogten zijn gestegen.

Olieprijzen stijgen

Maandag stegen de olieprijzen dramatisch, wat de grootste stijging in één dag in de geschiedenis betekende, voordat ze enigszins afzwakten. Die stijging volgde op een nieuwe golf van Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran in het weekend, die onder andere gericht waren op oliedepots.

De internationale benchmark Brent-olie voor levering in mei steeg met bijna 12 procent tot 103,59 dollar per vat, terwijl de Amerikaanse West Texas Intermediate-olie voor levering in april met 11 procent steeg tot 100,84 dollar. Eerder op de handelsdag bereikte Brent-olie een piek van 119,5 dollar per vat, terwijl WTI een sessiehoogtepunt van 119,48 dollar bereikte.

Angst voor energiecrisis

Analisten waarschuwen voor een mogelijke energiecrisis zonder precedent. De feitelijke sluiting van de Straat van Hormuz, een cruciale scheepvaartroute voor ongeveer 20 procent van de wereldwijde olie- en gasvoorziening, is een scenario waarmee de energiemarkten nog nooit te maken hebben gehad.

Neil Atkinson, voormalig olie-expert bij het Internationaal Energieagentschap, uitte in een interview met CNBC zijn ernstige bezorgdheid en verklaarde dat de wereld, tenzij de situatie snel verandert, te maken krijgt met een energiecrisis die de spelregels kan veranderen.

Wat de ongerustheid nog vergroot, is dat de olierijke landen in het Midden-Oosten zijn begonnen met het terugschroeven van de productie van ruwe olie. Irak en Koeweit zijn al begonnen met het stilleggen van de productie, en analisten waarschuwen dat ook de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië kwetsbaar kunnen zijn als de Straat van Hormuz voor langere tijd gesloten blijft.

Wereldwijde oliereserves

De uitputting van de wereldwijde oliereserves is een belangrijke zorg. Atkinson benadrukte dat er weliswaar wereldwijd olievoorraden bestaan, maar dat die onvoldoende zouden zijn om langdurige productiestops in belangrijke producerende landen te compenseren.

De mogelijke gevolgen voor de olieprijzen blijven onzeker, en Atkinson erkent dat voorspellingen grotendeels speculatief zijn. Hij verklaarde: “Hiervoor bestaat geen precedent. De sky is the limit.”

Reactie van de G7

Als reactie op de escalerende crisis zullen de ministers van Financiën van de G7-landen een spoedvergadering houden om te praten over een gecoördineerde vrijgave van aardolie uit reserves, mogelijk onder leiding van het Internationaal Energieagentschap.

Hoewel er eerder consensus bestond dat de Straat van Hormuz binnenkort weer zou worden geopend, uitte Tyler Goodspeed, hoofdeconoom bij ExxonMobil, zijn scepsis nu het conflict zijn tweede week ingaat. Hij is van mening dat scenario’s met een langdurige sluiting van de straat steeds waarschijnlijker worden.

Zorgen over stopzetting van de productie

Analisten van Société Générale hebben ook hun bezorgdheid geuit over het risico van complicaties bij het hervatten van de productie. Zij voorspellen dat de VAE het volgende land zou kunnen zijn dat de olieproductie stopzet, mogelijk binnen de komende week. Ook Qatar wordt als kwetsbaar beschouwd, hoewel de olieproductie van dat land relatief klein is in vergelijking met de export van vloeibaar aardgas.

Saoedi-Arabië loopt minder direct risico op productieonderbrekingen, maar een langdurige sluiting van de Straat van Hormuz gedurende twee tot drie weken zou dergelijke maatregelen noodzakelijk kunnen maken. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!