Key takeaways

• Oekraïne richt zich op Russische infrastructuur om de interne machtsgreep van het Kremlin te destabiliseren.
• Rusland reageert met conventionele escalatie en hybride oorlogsvoering om de vastberadenheid van het Westen te ondermijnen.
• Westerse bondgenoten moeten sancties en elektronische verdedigingsmaatregelen versterken om de Russische agressie te neutraliseren.

De aard van het conflict in Oekraïne is sinds medio 2026 veranderd, nu Kiev zijn operaties met langeafstandsdrones en raketten heeft opgevoerd, gericht op Russische energiecentrales, militaire fabrieken en transportknooppunten. Door de gevolgen van de oorlog – zoals inkomstenverlies en brandstoftekorten – rechtstreeks in het Russische binnenland te brengen, probeert Oekraïne het Kremlin tot een staakt-het-vuren te dwingen.

Deze verschuiving vormt een bedreiging voor de onuitgesproken overeenkomst tussen het Russische volk en zijn regering, waarbij het volk van oudsher politieke onderdrukking tolereerde in ruil voor binnenlandse stabiliteit. Als deze aanvallen essentiële infrastructuur blijven aantasten, zou de daaruit voortvloeiende instabiliteit kunnen overslaan naar de luchtvaart-, bank- en landbouwsector.

Strategie van verzet van het Kremlin

President Vladimir Poetin heeft oproepen tot een wapenstilstand van de hand gewezen, omdat een compromis zijn imago als sterke man zou schaden en de ultranationalistische facties die het Russische beleid beïnvloeden, zou verontwaardigen.

Bijgevolg heeft Moskou een strategie van “escaleren om te de-escaleren” aangenomen, waarbij het reageert met toenemende wreedheid tegen Oekraïense burgers en hybride agressie jegens Europese landen. Deze aanpak is bedoeld om kracht uit te stralen, verdere Oekraïense diepe aanvallen te ontmoedigen en de vastberadenheid van het Westen te ondermijnen.

Conventionele escalatie

De huidige Russische escalatie is voornamelijk conventioneel en wordt gekenmerkt door intensievere aanvallen op Oekraïense steden zoals Kiev en Odessa, waarbij specifiek ziekenhuizen, universiteiten en elektriciteitsnetten het doelwit zijn. Deze toename wordt aangewakkerd door een aanzienlijke stijging van de productie: Rusland is nu in staat om meer dan 200 raketten per maand te produceren.

Dankzij deze capaciteit kan Moskou hoge druk op stedelijke centra handhaven zonder middelen van andere fronten af te leiden, wat de verdedigingsinspanningen van Oekraïne bemoeilijkt en de voorraad van zijn onderscheppingsraketten onder druk zet. Bovendien zou Rusland kunnen proberen zijn strijdkrachten te versterken door de aanwezigheid van Noord-Koreaanse troepen te vergroten, meer huurlingen in te huren of een massale mobilisatie in gang te zetten.

Kernwapens

Wat massavernietigingswapens betreft, heeft Rusland deze grens al getest door kerncentrales aan te vallen en chemische middelen in te zetten. Hoewel de reactie van het Westen relatief gematigd is geweest, blijft het Kremlin nucleaire dreigingen en militaire oefeningen gebruiken als psychologische middelen.

Hoewel een tactische nucleaire aanval of een demonstratieve ontploffing een mogelijkheid blijft, brengt een dergelijke stap enorme risico’s met zich mee. Dit zou waarschijnlijk wereldwijde partners zoals China en India van zich vervreemden en zou Oekraïne ertoe kunnen aanzetten om zijn eigen radioactieve vergeldingswapens te ontwikkelen, waardoor mogelijk Russisch grondgebied besmet zou raken.

NAVO-invasie

Hoewel de bezorgdheid is toegenomen over een directe Russische militaire inval in NAVO- of EU-gebieden om het Westen te intimideren, blijft een dergelijke stap onwaarschijnlijk. Het lanceren van een aanval in de Zwarte Zee of de Baltische regio’s zou waarschijnlijk wederzijdse verdedigingsverdragen in werking stellen, waardoor Rusland in een gevaarlijk conflict op twee fronten tegen zowel Oekraïne als het westerse bondgenootschap zou worden gedwongen.

Hybride oorlogsvoering in Europa

In plaats daarvan is het waarschijnlijker dat Rusland streeft naar hybride escalatie in heel Europa. Dit omvat onder meer intensievere gps-storing, cyberaanvallen op kritieke infrastructuur, desinformatiecampagnes tijdens verkiezingen en drone-invasies in soeverein luchtruim.

Omdat deze tactieken plaatsvinden in een “grijze zone” van ambiguïteit, zijn ze moeilijk toe te schrijven aan een bepaalde partij en is het moeilijk erop te reageren, wat een gebrek aan gecoördineerde tegenmaatregelen binnen de EU en de NAVO blootlegt.

Wat kan het Westen doen?

Om deze dreigingen het hoofd te bieden, moet de Europese Unie de sancties aanscherpen door beter toezicht te houden op de buitenlandse onderdelen die in Russische wapens worden gebruikt. Bovendien moeten internationale partners samenwerken met Oekraïne om middelen voor elektronische oorlogsvoering en betaalbare onderscheppingsraketten in massa te produceren.

Ten slotte moeten Europese landen strenge veiligheidsprotocollen opstellen om de logistieke netwerken te beschermen die essentieel zijn voor het in stand houden van de Oekraïense verdediging. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!