Key takeaways

• De door Rusland ingezette Geran-5-drones met straalaandrijving verlagen het onderscheppingspercentage van Oekraïne aanzienlijk.
• Door hun hoge snelheid en grote autonomie zijn deze drones moeilijker uit te schakelen dan eerdere modellen.
• Dankzij wereldwijde toeleveringsketens kan Rusland sancties op cruciale droneonderdelen omzeilen.

De Russische Geran-5 zet de Oekraïense luchtverdediging extra onder druk. Kolonel Yuriy Ihnat, woordvoerder van de Oekraïense luchtmacht, stelde tegenover de Financial Times dat Oekraïne ongeveer 60 procent van de aanvallen met de nieuwe drone onderschept. Bij andere dronevarianten ligt dat volgens Ihnat rond 90 tot 95 procent. De Geran-5 werd in augustus 2026 voor het eerst operationeel ingezet.

Ontwerp

De Geran-5 wijkt qua ontwerp sterk af van de oudere Geran-varianten. De cilindrische romp en rechte vleugels geven de drone een uiterlijk dat meer aan een kruisraket doet denken. Volgens beschikbare gegevens kan het toestel snelheden tot ongeveer 600 km/u bereiken, een afstand van circa 1.000 kilometer afleggen en op hoogtes tot ongeveer 6.000 meter opereren. De drone beschikt bovendien over technologie die hem beter bestand maakt tegen elektronische verstoring. Daardoor wordt het voor grondgebonden luchtverdediging moeilijker om het toestel tijdig te detecteren en te onderscheppen.

Oekraïne is daardoor meer afhankelijk geworden van gevechtsvliegtuigen om de nieuwe dreiging rechtstreeks aan te pakken. Volgens Russische militaire expert Yuri Knutov beschikt de Geran-5 daarnaast over machine vision en digitale terreinkaarten. Daarmee zou de drone zelfstandig doelen kunnen identificeren. Die informatie is afkomstig van een Russische bron en is daarom niet onafhankelijk bevestigd.

Evolutie van de luchtoorlog

De luchtoorlog boven Oekraïne is de voorbije jaren steeds meer verschoven naar aanvallen op afstand. Naarmate de luchtverdediging van beide partijen sterker werd, werd het voor gevechtsvliegtuigen moeilijker om langdurig boven vijandelijk gebied te opereren.

Rusland zette daarom onder meer glijbommen, kruisraketten en langeafstandsdrones in. De Geran-serie groeide daarbij uit tot een belangrijk onderdeel van de Russische aanvallen. Drones bieden het voordeel dat ze goedkoper en in grote aantallen inzetbaar zijn en geen piloot blootstellen aan vijandelijk vuur.

De introductie van straalaangedreven Geran-varianten vormt een nieuwe stap in die ontwikkeling. Door hun hogere snelheid verkleinen ze het tijdsvenster waarin Oekraïense luchtverdediging ze kan onderscheppen.

Ontwikkeling dronetechnologie

De Russische Geran-serie evolueert steeds meer richting snellere, straalaangedreven systemen. De oudere Geran-1 en Geran-2 zijn gebaseerd op de Iraanse Shahed-136 en gebruiken een zuigermotor. De latere Geran-3, Geran-4 en Geran-5 kregen straalaandrijving.

Rusland heeft inmiddels de productie van Geran-4 en Geran-5 geprioriteerd. Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst produceert Rusland ongeveer 3.000 exemplaren van beide types per maand. De productie van de Geran-3 is volgens dezelfde informatie stopgezet.

De Geran-5 vormt voorlopig de meest geavanceerde stap binnen deze ontwikkeling. De combinatie van snelheid, bereik, hoogte en elektronische bescherming maakt de drone moeilijker te onderscheppen dan oudere varianten.

Wereldwijde toeleveringsketen

Onderzoek van de Oekraïense inlichtingendienst naar neergestorte Geran-5-drones wijst op het gebruik van onderdelen uit verschillende landen. Daarbij zijn onder meer een Chinese straalmotor, Amerikaanse digitale processors en Duitse transistors geïdentificeerd.

De aanwezigheid van dergelijke componenten wijst op een internationale toeleveringsketen voor de Russische drones. Dat betekent echter niet automatisch dat de genoemde bedrijven of landen rechtstreeks militaire onderdelen aan Rusland leveren. Veel van de betrokken componenten zijn commerciële technologieën die via tussenhandelaren en derde landen kunnen worden verkregen.

Toekomstige dreigingen en kwetsbaarheden in de verdediging

Rusland richt zijn productie steeds meer op Geran-4 en Geran-5. Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst gebeurt dat met het oog op een verdere opbouw van voorraden voor aanvallen in het najaar en de winter.

Tegelijk kampt Oekraïne met tekorten aan westerse onderscheppingsraketten. Vooral de beschikbaarheid van Patriot-interceptoren staat onder druk. De Oekraïense militaire inlichtingendienst stelde eerder dat nieuwe onderscheppingsmiddelen nodig zijn die voldoende snelheid hebben om de nieuwe straalaangedreven Geran-drones te bestrijden.

De ontwikkeling van de Geran-4 en Geran-5 laat daarmee zien hoe snel de luchtoorlog verandert. Terwijl Oekraïne de onderscheppingsgraad tegen oudere drones heeft verhoogd, probeert Rusland die verdediging opnieuw uit te dagen met snellere en moeilijker te onderscheppen systemen.(zvm)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!