Key takeaways

• Amerikaanse tarieven op Russische energie dreigen de Europese brandstofmarkten te destabiliseren.
• Lage winterreserves en onrust in het Midden-Oosten vergroten de kwetsbaarheid van de EU op energiegebied.
• Sancties richten zich nu op schepen en havens die Russisch lng vervoeren.

De recente invoerheffingen op Russische energie, ingesteld door president Donald Trump, kunnen de bestaande energiecrisis in Europa verergeren.

Tarieven tot 100 procent

Via de Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 beschikt de Amerikaanse regering nu over de bevoegdheid om tarieven tot 100 procent op te leggen aan landen die Russisch gas of olie blijven kopen. Daarbij wordt specifiek gemikt op landen die ervan worden verdacht Moskou te helpen bij het omzeilen van bestaande sancties, zoals India en China.

Hoewel de Europese Unie niet automatisch een doelwit is, zorgt de onduidelijkheid rond de uitvoering van de wet voor aanzienlijke onzekerheid voor Europese bedrijven en overheden die nog steeds afhankelijk zijn van Russische energie.

Precaire timing voor EU-energiereserves

Die beleidswijziging komt op een precair moment voor de EU. Uit gegevens van Global Energy Flow blijkt dat de gasreserves voor de winter op het laagste niveau sinds 2011 staan, wat het moeilijker maakt om de opslagdoelstelling van 80 procent in november te halen. Bovendien verliest Europa momenteel terrein aan agressieve bieders uit Azië op de wereldwijde lng-markt.

Hoewel EU-functionarissen over het algemeen maatregelen steunen die de financiële middelen van Rusland voor zijn militaire inspanningen uitputten, zijn ze op hun hoede voor nevenschade. EU-commissaris voor Buitenlandse Zaken Kaja Kallas sprak de hoop uit dat de nieuwe wetten de Europese bondgenoten geen schade zouden berokkenen, terwijl een vertegenwoordiger van de Europese Commissie verklaarde dat men van plan is om met Washington samen te werken om het ontstaan van nieuwe handelsbarrières te voorkomen.

Geopolitieke spanningen vergroten de energiekwetsbaarheid

De energiekwetsbaarheid van de regio is verder verergerd door de instabiliteit in het Midden-Oosten. Na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran op 28 februari hebben de sluiting van de Straat van Hormuz en schade aan een belangrijke Saoedische pijpleiding het lng-transport ernstig belemmerd.

Tegelijkertijd probeert de EU de invoer uit Rusland tegen 1 januari 2027 geleidelijk af te bouwen, hoewel sommige landen zonder kustlijn en landen met langlopende contracten met Gazprom tijdelijke vrijstellingen hebben gekregen, waardoor de invoer uit Rusland op ongeveer 17 procent blijft. De mogelijkheid dat Amerikaanse invoerheffingen gevolgen hebben voor landen als Spanje, Frankrijk, België en Nederland voegt nog een extra laag van geopolitieke spanning toe.

Ook de scheepvaart komt in het vizier van de sancties

De risico’s reiken verder dan de brandstof zelf en strekken zich uit tot de maritieme sector. Volgens de milieugroep Urgewald richt de nieuwe Amerikaanse wetgeving zich op buitenlandse schepen waarvan bekend is dat ze Russisch lng vervoeren. Hoewel ontheffingen mogelijk zijn, staat de wet de VS ook toe sancties op te leggen aan buitenlandse havenbeheerders die de verboden schepen van dienst zijn.

Dit heeft in Europa tot politieke controverse geleid, met name met betrekking tot de Deense scheepswerf Fayard, die door Europarlementariërs Jonas Sjöstedt en Hannah Neumann is bekritiseerd door het repareren van Russische Arc7-tankers. Die critici stellen dat het verlenen van technisch onderhoud aan de Russische Arctische vloot rechtstreeks de oorlogsinspanningen van het Kremlin in Oekraïne ondersteunt en de internationale isolatiestrategie ondermijnt.

(at)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!