Key takeaways

• Europese landen bereiden hun bevolking en infrastructuur stelselmatig voor op een mogelijk militair conflict met Rusland.
• Regeringen maken ziekenhuizen uit het tijdperk van de Koude Oorlog weer operationeel en verfijnen protocollen voor massale evacuatie om grote aantallen slachtoffers op te vangen.
• De defensie-uitgaven stijgen sterk, aangezien landen militaire paraatheid voorrang geven boven sociale voorzieningen om agressie af te schrikken.

Over het hele Europese continent, van de Baltische staten tot de Alpen, voeren regeringen veiligheidsmaatregelen door die vóór 2022 als extreem zouden zijn beschouwd. Functionarissen presenteren deze maatregelen als individuele voorzorgsmaatregelen. Toch wijst de collectieve trend op een systematische inspanning om de Europese bevolking zowel financieel als mentaal voor te bereiden op een mogelijke militaire confrontatie met Rusland.

Voorbereiding op slachtoffers en evacuatie

In Duitsland worstelt het leger met de realiteit van het slachtofferbeheer. Prognoses wijzen erop dat een Russische aanval op de NAVO dagelijks 1.000 gewonde soldaten zou kunnen opleveren, een aantal dat de bestaande militaire ziekenhuizen zou overbelasten en het gebruik van civiele faciliteiten noodzakelijk zou maken. Om dit aan te pakken, onderzoeken de autoriteiten de heractivering van een ondergronds ziekenhuis uit het tijdperk van de Koude Oorlog in Ulm, dat plaats biedt aan 2.000 mensen.

Tegelijkertijd heeft Litouwen de evacuatieprotocollen voor Vilnius aangescherpt. Sommige routes leiden daarbij naar Polen, waar de provincie Podlaskie zich voorbereidt om als doorvoerknooppunt te fungeren. Deze inspanning maakt deel uit van een bredere gecoördineerde strategie waarbij tien Noord-Europese landen betrokken zijn om grensoverschrijdende vluchtelingenstromen te beheren.

Hybride dreigingen

De militaire paraatheid komt ook tot uiting in tactische oefeningen en veiligheidswaarschuwingen. In de Baltische regio hebben Zweden en Duitsland onlangs ‘Silver Wotan’ uitgevoerd. Dat gaat over een snelle inzet van 1.500 militairen op het eiland Gotland. Hoewel Zweedse functionarissen beweerden dat de oefening van tevoren was gepland, duidde de aanwezigheid van scherpe wapens op een hoge staat van paraatheid.

In het noorden heeft de Finse president Alexander Stubb het publiek gewaarschuwd om weerbaar te blijven tegen het binnendringen van drones en sabotage. Letland heeft dan weer de luchtverdediging versterkt na het onderscheppen van Russische drones. Soortgelijke verstoringen deden zich voor in Luxemburg, waar ongeautoriseerde drones de opschorting van alle vluchten op de luchthaven Findel afdwongen.

Zelfs West-Europa maakt zich klaar

De verschuiving naar een staat van paraatheid strekt zich zelfs uit tot traditioneel neutrale of West-Europese staten. Zwitserland heeft een nieuwe veiligheidsstrategie voor 2026 aangenomen om hybride dreigingen te bestrijden, en Frankrijk heeft zijn regering opgedragen kritieke infrastructuur te beschermen tegen cyber- en droneaanvallen.

In het Verenigd Koninkrijk stimuleert het Cabinet Office huishoudens om voedsel en water in te slaan. Hoewel de regering beweert dat dit bedoeld is voor algemene noodsituaties zoals stroomuitval, interpreteert het publiek dit grotendeels als voorbereiding op oorlog. Ook de overheid in België riep burgers recent op een noodpakket voor 72 uur te hebben klaarstaan.

Hoe waarschijnlijkheid is een conflict met Rusland?

Er is echter een levendige discussie gaande over de daadwerkelijke waarschijnlijkheid van een dergelijk conflict. Sommige analisten wijzen op de Russische worsteling in Oekraïne als bewijs dat Moskou niet over de capaciteit beschikt om een alliantie van 32 landen uit te dagen. Uit gegevens blijkt dat de Russische territoriale winst in Oekraïne marginaal is geweest en is behaald tegen een duizelingwekkende prijs van ongeveer een miljoen slachtoffers.

Bijgevolg blijven sommige leiders – waaronder de Finse president en de Letse premier – volhouden dat een grootschalige conventionele oorlog onwaarschijnlijk blijft, gezien de nucleaire capaciteiten van de NAVO.

Hoge kosten

Ondanks deze twijfels neemt de financiële inzet voor herbewapening toe. Via EU-leningen en verschuivingen in nationale begrotingen – zoals het omzeilen van de schuldrem door Duitsland – worden miljarden onttrokken aan sociale voorzieningen ten gunste van defensie. Critici stellen dat het politieke establishment van burgers verlangt dat zij evacuatieplannen en triage als de nieuwe norm accepteren, terwijl het geen haalbare diplomatieke weg naar vrede biedt.

Omgekeerd benadrukken leiders in Polen en de Baltische staten dat diplomatie ontoereikend is omdat het Russische regime fundamenteel onveranderlijk is. Zij stellen dat de enige manier om een invasie te voorkomen, is door aan te tonen dat de Europese samenlevingen daar volledig op voorbereid zijn. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!