Key takeaways

• Door Iran gesteunde strijdkrachten bedreigen het cruciale olietransport door strategische corridors in de Rode Zee in te nemen.
• Saoedi-Arabië wordt geconfronteerd met ernstige energierisico’s na aanvallen op pijpleidingen en territoriale winst van de Houthi’s.
• Amerikaanse functionarissen verzetten zich tegen directe militaire interventie door diepe oorlogsmoeheid.

De vooruitzichten voor de export van olie via de Rode Zee verslechteren snel nu door Iran gesteunde troepen hun greep op cruciale maritieme corridors versterken. Saoedi-Arabië heeft onlangs de activiteiten van zijn vitale oost-west-pijpleiding opgeschort na droneaanvallen door milities die vanuit Irak opereren. Deze infrastructuur is essentieel voor het Koninkrijk. Hierdoor kunnen namelijk miljoenen vaten olie de onstabiele Straat van Hormuz omzeilen door de olie naar de haven van Yanbu aan de Rode Zee te leiden.

Houthi’s controleren Straat van Bab al-Mandab

Tegelijkertijd hebben de Houthi-rebellen in Jemen hun territoriale controle aanzienlijk uitgebreid door de haven van Mokha en de strategische eilanden Zuqar en Perim in te nemen. De verovering van Perim is bijzonder alarmerend. De ligging op het smalste punt van de Straat van Bab al-Mandab stelt de Houthi’s namelijk in staat stelt scheepvaartroutes te monitoren en mogelijk te blokkeren met behulp van diverse wapens, variërend van geavanceerde drones tot eenvoudige raketartillerie.

Deze strategische winst, in combinatie met de beperkingen die Iran oplegt aan de Straat van Hormuz, geeft Teheran ongekende invloed over twee van ’s werelds belangrijkste doorvoerpunten voor olie.

Reactie Saoedi-Arabië

In reactie op de aanvallen op de pijpleidingen zag de Saoedische regering af van onmiddellijke vergeldingsmaatregelen om de Iraakse regering de kans te geven de veiligheidsinbreuk aan te pakken. Bagdad handelde snel en ontsloeg een regionale militaire commandant nadat was bevestigd dat de aanvallen vanaf Iraaks grondgebied waren uitgevoerd.

Ondertussen hebben de Houthi’s beweerd dat hun zeeblokkade zich uitsluitend tegen Saoedische schepen zal richten, waarbij ze benadrukten dat alle andere commerciële scheepvaart veilig blijft. De geschiedenis leert echter dat deze toezeggingen onbetrouwbaar zijn, aangezien eerdere beweringen van de Houthi’s over de omvang van hun aanvallen tijdens het conflict tussen Israël en Hamas onjuist bleken te zijn.

Betrokkenheid van de Verenigde Staten

De geopolitieke gevolgen hebben de Verenigde Staten alweer in het conflict betrokken, zij het in beperkte mate. Uit rapporten blijkt dat er momenteel ongeveer 200 Amerikaanse militaire adviseurs in Saoedi-Arabië zijn om via een nieuw gezamenlijk commando inlichtingen en ondersteuning bij het selecteren van doelen te bieden.

Desondanks heeft de regering-Trump weerstand geboden aan oproepen van kroonprins Mohammed bin Salman om directe luchtaanvallen op de Houthi’s uit te voeren. Amerikaanse functionarissen houden vol dat zij weliswaar de vrijheid van scheepvaart zullen beschermen, maar dat regionale bondgenoten het voortouw moeten nemen bij de militaire inspanningen.

Olieprijs

Deze aarzeling vloeit voort uit ernstige militaire uitputting. De Amerikaanse strijdkrachten staan al onder druk door aanhoudende conflicten met Iran, die leiden tot aanzienlijke verliezen aan manschappen en materieel. Militaire leiders hebben gewaarschuwd dat het openen van een tweede front tegen de Houthi’s de nationale veiligheid in gevaar zou kunnen brengen en het vermogen van het leger om op andere mondiale crises te reageren zou kunnen aantasten.

Terwijl de prijzen voor Brent-ruwe olie schommelen rond de 104 tot 109 dollar, blijft de wereld balanceren op een scenario van “de som van alle angsten”, waarin de oliestromen vanuit zowel de Perzische Golf als de Rode Zee zouden kunnen worden afgesneden. De vrees op een forse stijging van de olieprijs neemt verder toe. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws