Key takeaways

• Roemenië loopt 770 miljoen euro aan EU-geld mis door uitgebleven loonhervormingen.
• Protesten van vakbonden en politieke strijd hebben cruciale wetgevingstermijnen vertraagd.
• Controversiële integriteitswetten vergroten het risico dat verdere EU-financiering wordt bevroren door zorgen over de rechtsstaat.

Door aanhoudende politieke instabiliteit heeft Roemenië te maken met een financieel verlies van ongeveer 770 miljoen euro aan subsidies van de Europese Unie. Dit vloeit voort uit het onvermogen van de regering om vóór de uiterste datum van 31 augustus een hervorming van de lonen in de publieke sector af te ronden, een verplichte voorwaarde voor het verkrijgen van herstelsubsidies na de pandemie.

Financiële sanctie

Van de in totaal 21,41 miljard euro die via het Nationaal Herstel- en Veerkrachtplan is toegewezen, is ongeveer 40 procent nog niet uitbetaald, en dit specifieke verzuim zal in mindering worden gebracht op de nog uitstaande 8,44 miljard euro.

De Europese Commissie zal de exacte financiële sanctie vaststellen tijdens haar beoordeling van het definitieve financieringsverzoek van Roemenië, dat eind september moet worden ingediend.

Verzet van vakbonden

De impasse rond de loonwetgeving is verergerd door felle tegenstand van de vakbonden. Die organisaties hebben protesten georganiseerd, waaronder demonstraties bij het Ministerie van Arbeid, uit vrees dat de nieuwe wetten bepaalde lonen zouden verlagen en onvoldoende inflatiecorrecties zouden bieden.

Hoewel president Nicușor Dan opmerkte dat de wetgeving bijna afgerond is en tegen het einde van het jaar zou kunnen worden aangenomen, benadrukte hij dat de sociale en economische complexiteit van de kwestie, in combinatie met strikte deadlines, het proces bemoeilijkte. Naast het loonconflict is Roemenië er ook niet in geslaagd om verschillende kleinere doelstellingen te halen, zoals die met betrekking tot decarbonisatie.

Ineenstorting coalitie

De crisis heeft een verhit conflict ontketend tussen voormalige coalitiepartners. Waarnemend minister van Arbeid Dragoș Pîslaru beschuldigde de Sociaal-Democratische Partij (PSD) ervan de hervorming te dwarsbomen om beloften aan de vakbonden na te komen en tijdens hun ambtsperiode bij het ministerie niets te hebben ondernomen.

Omgekeerd schoof de PSD de schuld af op de Nationaal-Liberale Partij (PNL) en premier Ilie Bolojan, met het argument dat het wetsontwerp geheim was gehouden en er niet naar behoren met de werknemers was onderhandeld.

Die interne wrijving volgt op de val van de regering van Bolojan in mei, die werd veroorzaakt door een motie van wantrouwen die werd gesteund door de PSD en de extreemrechtse AUR. Er bestaat nu bezorgdheid dat er een nieuwe alliantie zou kunnen ontstaan tussen de PSD, AUR en SOS Roemenië, wat zou duiden op een aanzienlijke afwijking van de pro-Europese koers van het land.

Zorgen over de rechtsstaat 

Wat de relatie van Roemenië met de EU nog ingewikkelder maakt, is een controversiële ‘integriteitswet’ betreffende belangenconflicten bij overheidsfunctionarissen. Hoewel de wet op tijd is aangenomen, bevat de wetgeving een omstreden amendement dat ertoe zou kunnen leiden dat Dominic Fritz, burgemeester van Timișoara, uit zijn ambt wordt ontheven.

Die stap leidde tot scherpe kritiek van Renew Europe en de Europese Volkspartij, die waarschuwden dat het terugwerkende karakter van de wet een bedreiging vormt voor de democratische beginselen. Bijgevolg bestaat het risico dat de Europese Commissie extra middelen bevriest als zij vaststelt dat deze wet in strijd is met de EU-normen inzake de rechtsstaat.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!