Key takeaways
- Belgen raadplegen steeds vaker hun financiële gegevens bij de Nationale Bank.
- Nieuwe wetten inzake datamining leiden tot wijdverbreide bezorgdheid over privacy onder belastingbetalers.
- De belastingdienst heeft het proactieve systeem voor gegevensanalyse nog niet geïmplementeerd.
Steeds meer Belgen raadplegen het rekeningregister van de Nationale Bank om hun opgeslagen financiële gegevens in te zien. Dat schrijft De Tijd. In de eerste zes maanden van dit jaar hebben meer dan 105.000 natuurlijke personen en rechtspersonen de over hen opgeslagen informatie gecontroleerd.
Datamining
De sterke toename volgt op de invoering van een wet inzake datamining door de regering vorig jaar en wordt verder ondersteund door de overgang van een schriftelijke aanvraagprocedure naar een gestroomlijnd online systeem dat sinds 2022 beschikbaar is op de website van de bank.
Centraal Aanspreekpunt
Het Centraal Aanspreekpunt (CAP), opgericht in 2014 om financiële criminaliteit en belastingontduiking te bestrijden, registreert de saldi en rekeningnummers van alle Belgische financiële contracten en bankrekeningen.
Hoewel de database voornamelijk wordt gebruikt door de rechterlijke macht, notarissen en belastingautoriteiten, heeft het publiek het recht om zijn eigen gegevens te controleren. Recente cijfers wijzen op een gestage toename van de belangstelling. In de eerste helft van dit jaar waren er 105.013 opvragingen, tegenover 108.895 in 2024 en 170.458 in heel 2025.
Privacykwesties
De sterke stijging van het aantal raadplegingen houdt waarschijnlijk verband met bezorgdheid over nieuwe wetgeving. Een recente wet staat de belastingdienst toe gebruik te maken van “gepseudonimiseerde” gegevensanalyse, waardoor gespecialiseerde dataminers risicovolle profielen kunnen identificeren zonder in eerste instantie de identiteit van de persoon te kennen.
Als er een risico wordt gedetecteerd, kunnen ambtenaren vervolgens de identiteit achterhalen om een formeel onderzoek in te stellen. Die verschuiving van een reactieve aanpak – gebaseerd op verdenking van fraude – naar een proactieve aanpak heeft kritiek gekregen van de Autoriteit voor Gegevensbescherming en het Ministerie van Privacy; laatstgenoemde heeft de wet door privacybezwaren aangevochten bij het Grondwettelijk Hof.
Huidige stand van zaken bij de implementatie
Hoewel het wettelijk kader al sinds december 2025 van kracht is, heeft de Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën aangegeven dat actieve datamining nog niet is geïmplementeerd. Momenteel raadpleegt de belastingdienst het CAP alleen om onbetaalde belastingen te innen of wanneer er sterke aanwijzingen zijn voor fraude.
In de eerste helft van het jaar voerde de FOD Financiën 64.162 zoekopdrachten uit, terwijl de Vlaamse Belastingdienst er 3.820 uitvoerde. Daarnaast hebben notarissen het register 52.772 keer geraadpleegd, uitsluitend voor de afhandeling van aangiften van erfenissen.
(at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
