Key takeaways

• De toestroom van meer dan 60.000 migranten naar Ceuta heeft een ongekende veiligheidscrisis in de hele EU veroorzaakt.
• Italië en enkele Noord-Europese lidstaten eisen dat Spanje uit de Schengenzone wordt verwijderd door tekortkomingen bij de grensbewaking.
• De EU-leiding verwierp deze sancties om prioriteit te geven aan solidariteit tussen de lidstaten en gecoördineerde veiligheid.

De ongekende toestroom van meer dan 60.000 migranten naar de Spaanse enclave Ceuta heeft geleid tot hevige politieke wrijving in de hele Europese Unie. Deze golf, die de grootste eendaagse toestroom van irreguliere migranten in de geschiedenis van de EU markeert, heeft de lidstaten verdeeld en een fel debat ontketend over grensbeveiliging en de effectiviteit van het migratiebeleid.

Sancties

Italië heeft een bijzonder agressief standpunt ingenomen. De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft opgeroepen om Spanje uit de Schengenzone, waar visumvrij reizen mogelijk is, te verwijderen. Meloni omschreef de beelden van de grens als “schokkend“ en drong aan op “buitengewone maatregelen“ om illegale immigratie te voorkomen. Dit standpunt werd gesteund door de regeringen van Finland en Denemarken.

De Finse minister van Binnenlandse Zaken, Mari Rantanen, stelde zelf dat elk land dat er niet in slaagt zijn buitengrenzen te beveiligen, zijn plaats in het Schengengebied verliest.

Kritiek van rechts

Rechtse politici in heel Europa hebben deze kritiek geuit en brengen de crisis in verband met het Spaanse beleid. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani en Manfred Weber van de Europese Volkspartij stelden beiden dat het feit dat Spanje in het verleden het staatsburgerschap aan irreguliere migranten heeft toegekend, als een “aantrekkingsfactor“ heeft gewerkt die mensensmokkel aanmoedigt.

In Duitsland waarschuwde extreemrechtse leider Alice Weidel dat het land zich moet schrap zetten voor een toestroom van deze migranten en grensweigeringen strikt moet handhaven. Ondertussen drong Jordan Bardella uit Frankrijk er bij het Europees Parlement op aan om een spoeddebat te houden over het vermeende falen van de EU-migratiestrategieën.

Politiek opportunisme

Daarentegen hebben linkse politici deze reacties veroordeeld als opportunistisch en onmenselijk. Spaanse Europarlementariërs en andere critici stellen dat rechtse leiders een humanitaire noodsituatie gebruiken voor politiek gewin en om migranten af te schilderen als een gevaar. Sommigen wezen op de hypocrisie van de eisen van Italië en herinnerden het publiek eraan dat Italië zelf Europese steun ontving tijdens zijn eigen migratiecrises.

Afgewogen reacties

Andere Europese mogendheden hebben een meer afgewogen aanpak gekozen. Frankrijk heeft de bewaking aan zijn grens met Spanje opgevoerd met behulp van drones en vliegtuigen. Toch benadrukte de Franse president Emmanuel Macron dat Ceuta een unieke status heeft en geen deel uitmaakt van de zone van vrij verkeer.

Duitsland en Portugal legden de nadruk op de noodzaak om de buitengrenzen te beschermen en terugkeervoorschriften toe te passen, zonder op te roepen tot uitsluiting van Spanje uit het Schengengebied. Ook Nederland wees op de gedeelde verantwoordelijkheid van zowel Spanje als Marokko bij het beheersen van de crisis.

Solidariteit

De leiders van de Europese Unie hebben het verzoek van Italië om Spanje uit het Schengenakkoord te schorsen, afgewezen. Hoewel de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen de situatie “onaanvaardbaar“ noemde, benadrukte Brussel het belang van solidariteit en coördinatie. EU-functionarissen merkten op dat, aangezien de crisis zich concentreert in een Noord-Afrikaanse enclave, de onmiddellijke prioriteit ligt bij het beveiligen van de buitengrenzen in plaats van het bestraffen van een lidstaat.

Zij wezen er daarbij op dat er geen significante stromen van deze migranten naar het Europese vasteland zijn geweest. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!