Key takeaways

• Europese mogendheden beschouwen doorgangskosten voor de Straat van Hormuz nu als onvermijdelijk.
• Oman stelt een vrijwillig financieringsmodel voor voor beveiliging en navigatiehulp.
• De wereldwijde energiehandel herstelt zich nu diplomatieke gesprekken de regionale spanningen verminderen.

Verschillende vooraanstaande Europese mogendheden beginnen toe te geven dat de invoering van doorvaartvergoedingen voor schepen die de Straat van Hormuz doorkruisen wellicht onvermijdelijk is. Volgens bronnen die op de hoogte zijn van deze besprekingen, beschouwen sommige Europese functionarissen die doorvaartvergoedingen nu als een waarschijnlijk gevolg van het conflict tussen de VS, Israël en Iran. Hoewel dit niet officieel wordt erkend, zouden bepaalde functionarissen binnen de Arabische Golfstaten achter gesloten deuren soortgelijke standpunten innemen.

Internationale juridische bezwaren

Ondanks de verschuiving in het Europese standpunt blijven de Verenigde Staten en de Golfstaten publiekelijk volhouden dat noch Iran, noch Oman het recht heeft om doorvaartvergoedingen te heffen. Hun voornaamste zorgen hebben betrekking op het handhaven van het internationaal zeerecht en het voorkomen van een wereldwijde trend waarbij andere landen strategische waterwegen gaan belasten.

Om mogelijke problemen te beperken, hebben Europese regeringen Oman en Iran aangespoord ervoor te zorgen dat eventuele toekomstige heffingen uniform worden toegepast, ongeacht het land van herkomst van een schip. Daarnaast pleiten het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk voor een internationale coalitie om zeemijnen te ruimen, hoewel deze inspanning afhankelijk is van het slagen van een permanent vredesakkoord.

Het voorstel van Oman

Oman, dat aan de zuidelijke rand van de zeestraat grenst, heeft Europese vertegenwoordigers laten weten dat een terugkeer naar de vroegere status quo onmogelijk is. Muscat stelt voor dat er kosten in rekening kunnen worden gebracht voor navigatiehulp en milieusanering.

Om een middenweg te vinden, bestudeert Oman het model van de Straat van Malakka, waar Indonesië, Maleisië en Singapore een vrijwillig fonds beheren voor veiligheid en navigatie. De Omaanse leiders zijn echter van mening dat een dergelijk systeem alleen effectief zou zijn als alle landen in de Perzische Golf zouden instemmen met deelname.

Herstel van handel

De regionale reacties blijven verdeeld. Bahrein heeft het idee van tolheffingen expliciet verworpen en stelt dat vrije doorvaart een niet-onderhandelbare vereiste is volgens het internationaal recht. Ondertussen staan andere Golfstaten, die in het begin van de oorlog te lijden hadden onder Iraanse aanvallen, wellicht meer open voor het betalen van vergoedingen als dit helpt de regionale spanningen te verminderen.

De handelsactiviteit in de zeestraat is toegenomen na een tijdelijk vredesverdrag tussen Washington en Teheran, in combinatie met Amerikaanse marinebescherming. De olietransporten vanuit Saoedi-Arabië zijn weer gestegen tot meer dan 10 miljoen vaten per dag – ruim de helft van de vooroorlogse volumes – terwijl ook Iran zijn export heeft opgevoerd nadat de VS de havenblokkade had opgeheven.

Wereldwijde energie-impact

Deze beraadslagingen vinden plaats te midden van diplomatieke inspanningen op hoog niveau. Terwijl Amerikaanse vertegenwoordigers in Doha indirecte gesprekken voeren over nucleaire kwesties en bevroren tegoeden, blijft het beheer van de waterweg een twistpunt. Het belang van de zeestraat is enorm, aangezien hier voorheen ongeveer 20 procent van de wereldwijde voorraden vloeibaar aardgas en olie werd vervoerd.

Hoewel het conflict aanvankelijk leidde tot een volledige sluiting van de waterweg en een sterke stijging van de wereldwijde energiekosten, heeft president Trump onlangs aangegeven dat de onderhandelingen positief verlopen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)