Key takeaways

• President Vučić is van plan af te treden om als premier de directe uitvoerende macht terug te krijgen.
• Demonstranten doen deze strategische zet af als een misleidende politieke truc.
• Het verzet in de steden botst met de door de staat gecontroleerde steun op het platteland.

Na een periode van achttien maanden die gekenmerkt werd door wijdverbreide burgerlijke onrust, heeft de Servische president Aleksandar Vučić zijn voornemen bekendgemaakt om af te treden. Deze aankondiging vond plaats tijdens een massale bijeenkomst van aanhangers in Belgrado. Hij zal nog enkele weken in functie blijven. Deze stap wordt echter door deskundigen gezien als een strategische manoeuvre in plaats van een oprechte concessie aan het publiek.

Een strategische machtsverschuiving

Volgens Balkan-correspondent Marcel van der Steen komt het aftreden van Vučić niet onverwacht. De president is van plan terug te keren naar de functie van premier, een positie die hij eerder bekleedde van 2014 tot 2017. Aangezien het Servische presidentschap grotendeels ceremonieel is, zou een terugkeer naar het premierschap Vucic in staat stellen de directe uitvoerende macht terug te winnen. Door nu af te treden, probeert hij te laten zien dat hij inspeelt op de eisen van de demonstranten, zonder daadwerkelijk zijn politieke agenda te wijzigen.

Aanhoudende oppositie

Deze tactiek heeft de oppositie echter niet het zwijgen opgelegd. De demonstraties in Belgrado en andere steden gaan door, waarbij critici de stap afdoen als een politieke truc die de kernproblemen van hun strijd niet aanpakt. De SNS-partij van Vučić blijft in sommige peilingen populair. De aanhoudende protesten hebben echter haar positie aanzienlijk verzwakt.

Bovendien zijn door studenten geleide bewegingen in stedelijke centra van plan een eigen politieke partij op te richten. Dat zou bij komende verkiezingen een serieuze uitdaging kunnen vormen.

De kloof tussen stad en platteland

Er bestaat een scherpe kloof tussen de stedelijke en plattelandsbevolking van Servië. In de steden wakkeren hoger onderwijs en mondiale verbondenheid het verzet aan. Op het platteland daarentegen handhaaft de regering een sterke greep via de staatsomroep, die als belangrijkste informatiebron fungeert en regelmatig reclame maakt voor Vucic.

Toekomstverwachtingen voor het bestuur

Mocht Vučić met succes terugkeren als premier, dan verwachten analisten een verdere centralisatie van de macht, naar het voorbeeld van de bestuursstijl van de Hongaarse Viktor Orbán. Aangezien Vučić eerder, toen hij president was, de regering onder controle hield door meegaande premiers te benoemen, wordt verwacht dat hij zijn greep op de staat zal versterken om de oppositie te onderdrukken. Verwacht wordt dat hij de volgende verkiezingen tussen september en november zal plannen om zijn eigen politieke voordeel te maximaliseren.

(mv)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!