Key takeaways

• België stelt “accordeonweken” voor om het jaarlijkse aantal werkuren te spreiden en zo meer seizoensgebonden flexibiliteit te creëren.
• Vakbonden vrezen dat dit systeem overwerktoeslagen afschaft en de onderhandelingspositie van werknemers verzwakt.
• Regeringsfunctionarissen zoeken naar een compromis om de koopkracht van werknemers te beschermen.

De Belgische federale regering debatteert momenteel over een voorstel om flexibelere werkroosters in te voeren, vaak aangeduid als de “accordeonweek”. Dit systeem zou periodes met langere werkuren mogelijk maken, mits die worden gecompenseerd door kortere weken op andere momenten, zodat het totale aantal uren over een volledig jaar constant blijft.

Dit proces, dat “annualisering” wordt genoemd, verlegt de focus van wekelijkse limieten naar een jaargemiddelde. Hoewel sommige eerdere versies van het plan weken van 50 of 60 uur suggereerden, wordt er nog onderhandeld over de exacte maxima door het kabinet van minister van Werkgelegenheid David Clarinval (MR).

Financiële zorgen van vakbonden

Vakbonden hebben ernstige bezwaren geuit over de financiële gevolgen voor het personeel. Met name de ABVV waarschuwt dat die verschuiving een einde zou kunnen maken aan de overwerktoeslagen, waarbij werknemers een hoger tarief ontvangen voor uren die buiten hun standaardrooster worden gewerkt.

Volgens hun schatting zou een werknemer met een toeslag voor extra uren dat extra inkomen in een jaarlijkse regeling zien verdwijnen, wat kan leiden tot een verlies van enkele honderden euro’s brutoloon over een periode van zes maanden.

Standpunt van werkgeversorganisatie

De werkgeversorganisatie VBO betwist die beweringen daarentegen en stelt dat de vakbonden annualisering verwarren met overuren. Volgens Pieter Timmermans van de VBO zorgt het voorstel er louter voor dat de standaardwerkuren over het jaar worden herverdeeld, schrijft VRT NWS. Hij stelt dat echte overuren – werk dat boven het jaargemiddelde wordt verricht – nog steeds mogelijk zouden zijn en zouden blijven worden vergoed met de bestaande toeslagen.

Seizoensgebonden stabiliteit

Minister Clarinval beklemtoont dat de hervorming bedoeld is om het evenwicht tussen werk en privéleven te verbeteren. Hij suggereert dat de flexibiliteit werknemers in staat zou stellen om gezinsverplichtingen, zoals de zorg voor kinderen of bejaarde familieleden, beter te regelen.

Bovendien zou het systeem ten goede komen aan seizoensgebonden sectoren zoals tuinbouw en toerisme. Zo zouden pretparken vaste contracten kunnen aanbieden in plaats van tijdelijke, waardoor het personeel tijdens het hoogseizoen meer en buiten het seizoen minder zou kunnen werken, met behoud van een vast maandsalaris.

Debatten over onderhandelingsmacht

Vakbonden staan echter wantrouwig tegenover de machtsverhoudingen die hiermee gepaard gaan. Momenteel worden afwijkingen van de standaard werktijden doorgaans geregeld via collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s).

Het nieuwe voorstel zou individuele afspraken tussen een werkgever en een werknemer mogelijk maken. De ABVV vreest dat werknemers, die over minder onderhandelingsmacht beschikken, onder druk zouden kunnen worden gezet om die overeenkomsten te sluiten, en dat het toezicht op diverse individuele contracten binnen één bedrijf onpraktisch zou worden.

Koopkracht beschermen

Werkgeversvertegenwoordigers en de regering benadrukken dat deelname volledig vrijwillig zou zijn en gebaseerd op wederzijdse schriftelijke instemming. Desondanks blijft de politieke spanning binnen de federale regering bestaan.

Hoewel het regeerakkoord jaarverrekening ondersteunt, wordt daarin gespecificeerd dat dit de koopkracht niet mag verminderen. Vooruit stelt momenteel dat het huidige voorstel in strijd is met die voorwaarde. Bijgevolg werken vicepremiers Frank Vandenbroucke (Vooruit) en David Clarinval aan een compromis dat het voorstel in overeenstemming brengt met de oorspronkelijke regeringsovereenkomst.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!