Key takeaways
- Zweden gaat Oekraïne vanaf 2027 16 gebruikte Gripen C/D-straaljagers leveren.
- Deze vliegtuigen kunnen opstijgen op snelwegen om Russische raketaanvallen te overleven.
- Door de integratie van de Meteor-raket kan Oekraïne langeafstandsbommenwerpers onderscheppen.
Zweden heeft toegezegd Oekraïne 16 gebruikte Saab JAS 39 Gripen C/D-gevechtsvliegtuigen te leveren, zoals aangekondigd door premier Ulf Kristersson.
Aankoop van nieuwe toestellen
Deze stap maakt deel uit van een breder strategisch partnerschap, waarbij Kiev van plan is om uiteindelijk tot 20 van de geavanceerdere Gripen E-modellen aan te schaffen. Om deze nieuwere vliegtuigen te financieren, is Oekraïne van plan om ongeveer 2,5 miljard euro te gebruiken uit het gespecialiseerde steunleningprogramma van de Europese Unie.
Terwijl de leveringen van de oudere straaljagers naar verwachting begin 2027 zullen beginnen na goedkeuring van de exportvergunningen, zullen de nieuwere E-varianten mogelijk pas in 2030 arriveren.
Strategisch partnerschap
President Volodymyr Zelensky beschreef de overeenkomst als een mijlpaal voor de bilaterale samenwerking. Hij merkte op dat Oekraïense piloten al met de training zijn begonnen en hoopt dat de eerste operationele capaciteiten binnen tien maanden geïntegreerd zullen zijn. Deze luchtvaartsteun maakt deel uit van het meest uitgebreide militaire hulppakket van Zweden tot nu toe, dat ook middelen voor elektronische oorlogsvoering, langeafstandsaanvalsmiddelen en diverse munitie omvat.
Hoewel een intentieverklaring uit 2025 een toekomstige vloot van 100 tot 150 Gripens suggereert, benadrukken functionarissen dat de aanschaf van moderne versies een meerjarig proces zal zijn.
Uniek ontwerp
De Gripen wordt door Oekraïne bijzonder gewaardeerd vanwege zijn unieke ontwerp, dat gedecentraliseerde operaties in oorlogstijd bevordert. Het vliegtuig, dat tijdens de Koude Oorlog werd ontwikkeld om Sovjetaanvallen op vliegbases te overleven, kan opstijgen vanaf korte startbanen of gewone snelwegen.
Deze veelzijdigheid maakt de vloot minder kwetsbaar voor Russische raketaanvallen in vergelijking met straaljagers die een uitgebreide vliegveldinfrastructuur vereisen. Bovendien wordt de Gripen geprezen om zijn snelle doorlooptijd – hij kan in ongeveer tien minuten worden herbewapend en bijgetankt – en zijn aan de zijkant gemonteerde luchtinlaten, die de motoren beschermen tegen puin op beschadigde startbanen.
Tactische voordelen
Vanuit gevechtsperspectief biedt het vermogen van de Gripen om de Meteor lucht-luchtraket in te zetten een cruciaal tactisch voordeel. Militaire analisten suggereren dat de Meteor het benodigde bereik heeft om Russische Su-34-bommenwerpers te onderscheppen die glijbommen ver achter de frontlinies afvuren – een vermogen dat de huidige AMRAAM- en MICA-raketten missen.
Hoewel de nieuwere Gripen E superieure AESA-radar en verbeterde avionica biedt, waarschuwen experts dat de straaljagers geen “wondermiddel” zijn. In plaats daarvan worden ze gezien als essentiële aanvullingen op een vloot die al bestaat uit Mirage 2000’s en F-16’s, waarbij hun uiteindelijke effectiviteit afhangt van het totale aantal geleverde vliegtuigen en de snelheid waarmee ze worden ingezet.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
