Key takeaways

• Een aanzienlijke minderheid van Europeanen geeft aan onder bepaalde omstandigheden bereid te zijn een dictatuur te overwegen vanwege hun teleurstelling in het functioneren van de democratie.
• Deze teleurstelling vloeit voort uit een bredere vertrouwenscrisis in gevestigde instellingen in heel Europa, zoals blijkt uit het lage vertrouwen in politieke partijen en de media.
• Ondanks de openheid van sommigen voor autoritair leiderschap, verwerpt de meerderheid (69 procent) het idee van autoritair bestuur nog steeds.

Uit een recent onderzoek in vijf Europese landen is een zorgwekkende trend naar voren gekomen: één vijfde van de Europeanen zegt onder bepaalde omstandigheden bereid te zijn een dictatuur als alternatief voor democratie te overwegen.

Het onderzoek van Politico, in opdracht van de denktank Progressive Lab en uitgevoerd door AboutPeople, werd gehouden onder personen in Griekenland, Frankrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Roemenië. Hoewel ontevredenheid over de democratie zelf niet wijdverbreid was, gaf een aanzienlijk percentage (76 procent in Griekenland, 68 procent in Frankrijk, 66 procent in Roemenië, 42 procent in het Verenigd Koninkrijk en 32 procent in Zweden) aan ontevreden te zijn over de manier waarop de democratie in hun land functioneert.

Openheid ten opzichte van autoritair leiderschap

Deze desillusie heeft bijgedragen aan een groeiende openheid ten opzichte van autoritair leiderschap, waarbij 22 procent van de respondenten aangaf dat een dictatuur in bepaalde situaties misschien de voorkeur verdient. Bovendien was 26 procent het ermee eens dat ze het niet erg zouden vinden om democratische rechten op te offeren als er een sterke en effectieve leider zou opstaan. Het is echter belangrijk op te merken dat de meerderheid (69 procent) dit idee van autoritair bestuur nog steeds afwees.

Deskundigen suggereren dat deze bevindingen een bredere vertrouwenscrisis in gevestigde instellingen in heel Europa weerspiegelen. Denk daarbij aan de snelle economische groei van Roemenië die niet heeft geleid tot meer vertrouwen in de liberale democratie, terwijl Zweden zijn democratische instellingen onder druk ziet staan. Frankrijk en Groot-Brittannië worstelen dan weer met diepe politieke crisissen.

Vertrouwenscrisis in instellingen

Het vertrouwen in instellingen blijft laag, waarbij de Europese Unie de hoogste goedkeuringsscore geniet (43 procent), gevolgd door de media (27 procent) en politieke partijen (24 procent).

Uit het onderzoek bleek ook dat een derde van de respondenten de opkomst van extreemrechts niet als een bedreiging voor de democratie beschouwt. Opvallend was dat de Grieken het meest vervreemd waren van hun politieke partijen: 55 procent gaf aan geen affiniteit te voelen met de partij waarop ze bij de laatste verkiezingen hadden gestemd. Soortgelijke gevoelens kwamen naar voren in Roemenië (53 procent), het Verenigd Koninkrijk (47 procent), Frankrijk (43 procent) en Zweden (32 procent).

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!