Key takeaways

• De tropische ziekte, chikunguya, kan zich door de stijgende temperaturen nu door heel Europa verspreiden.
• De ziekte veroorzaakt hevige en langdurige gewrichtspijn.
• Momenteel bestaan er al vaccins voor de ziekte, maar deze zijn duur en nog niet wijd verspreid.

De pijnlijke tropische ziekte, chikunguya, kan zich nu over heel Europa verspreiden via muggen. Dat blijkt uit een nieuwe studie. Die toont aan dat de stijgende temperaturen door de klimaatverandering het mogelijk maakt dat het virus zich ook naar noorderlijke regio’s kan verspreiden.

Volgens de onderzoekers maakt de klimaatopwarming besmetting met het virus mogelijk gedurende meer dan zes maanden per jaar in Zuid-Europese landen zoals Spanje en Griekenland. In het zuiden van het Verenigd Koninkrijk is besmetting al twee maanden per jaar mogelijk. Een verdere uitbreiding naar het noorden zou slechts een kwestie van tijd zijn volgens de wetenschappers.

Van Tanzania naar Europa

Het chikungunyavirus werd voor het eerst vastgesteld in 1952 in Tanzania. Het bleef daar lange tijd beperkt tot tropische regio’s, waar jaarlijks miljoenen besmettingen voorkomen. In Europa werden de voorbije jaren af en toe gevallen gemeld. Maar in 2025 zijn er grote uitbraken van het virus geregistreerd in Frankrijk en Italië met honderden besmettingen.

De ziekte veroorzaakt hevige en langdurige gewrichtspijn waarbij vooral jonge kinderen en ouderen het risico lopen op ernstige complicaties of overlijden.

Muggen

De verspreiding van het virus verloopt vooral via de tijgermug die overdag steekt. Die tijgermug is nu naar het noorden van Europa aan het trekken door de stijgende temperaturen. Momenteel is de mug al waargenomen in het Verenigd Koninkrijk, maar heeft ze zich daar nog niet wijdverspreid gevestigd.

Vroeger zorgden de koude Europese winters ervoor dat de muggen niet van het ene jaar op het andere konden overleven en de ziekte overdragen. Maar in delen van Zuid-Europa stellen de wetenschappers steeds vaker muggenactiviteit vast het hele jaar door. Hierdoor vrezen ze dat er nog veel grotere uitbraken zullen komen.

Preventie

Momenteel bestaan er al vaccins tegen chikungunya, maar deze zijn duur en niet breed beschikbaar. Toch zette de stijgende verspreiding van het virus de farma-industrie al in beweging. Het Frans-Oostenrijkse biotechbedrijf Valneva ontwikkelde zo vorig jaar het eerste goedgekeurde vaccin tegen chikungunya. Ixchiq is een levend verzwakt vaccin dat met een dosis al bescherming moet bieden. De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk keurden in februari 2025 het vaccin goed. Een commerciële doorbraak voor Valneva.

Ook andere farmabedrijven zijn volop bezig met de ontwikkeling van hun eigen vaccin tegen het virus. Zo werkt het Indiase bedrijf Bharat Biotech ook aan hun eigen chikungunyavaccin.

Hoe winstgevend de ontwikkeling van de chikungunyavaccins zullen zijn is toch nog altijd een vraag. Tot voor kort was de doelgroep hiervoor klein en bestond die vooral uit reizigers die naar tropische gebieden trokken. Maar nu de verspreiding in Europa toeneemt, kan ook de vraag naar de vaccins groeien. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!