Key takeaways

• Het Belgische gevangeniswezen kampt met een ernstige crisis als gevolg van chronisch personeelstekort, waardoor voor sommige gevangenen vervroegde vrijlating onder strikte voorwaarden noodzakelijk is.
• De implementatie van door deskundigen aanbevolen oplossingen, zoals gespecialiseerde opleidingen en empowermentprogramma’s voor gedetineerden, kan de druk op het gevangeniswezen verlichten en tegelijkertijd de samenleving ten goede komen.

Het Belgische gevangeniswezen verkeert in een ernstige crisis als gevolg van chronisch personeelstekort, met meer dan 600 gedetineerden die worden beschouwd als “grondslapers“, personen die een aanzienlijk risico vormen en intensieve begeleiding nodig hebben.

Vroegtijdige vrijlating

Mathilde Steenbergen, directeur-generaal van de Gevangeniswezen, is van mening dat vervroegde vrijlating onder strikte voorwaarden essentieel is voor het voortbestaan van het systeem. Dat zei ze in Terzake.

Steenbergen erkent dat dergelijke maatregelen niet populair zijn, maar benadrukt dat ze noodzakelijk zijn. Ze stelt dat vroegtijdige vrijlating, met passende waarborgen, een minder ingrijpende oplossing is dan het lijkt. De huidige situatie heeft een kritiek punt bereikt, met 433 vacatures voor gevangenisbewakers en naar schatting nog eens 400 extra vacatures als gevolg van de opening van nieuwe faciliteiten.

Volgens Steenbergen is het probleem niet een gebrek aan oplossingen, maar het falen om die uit te voeren. Deskundigen hebben al lang verschillende maatregelen voorgesteld om de crisis aan te pakken, maar hun advies wordt vaak genegeerd door beleidsmakers die politieke opportuniteit boven evidence-based besluitvorming stellen.

Voorstellen voor hervorming

Steenbergen roept de regering op om naar deskundigen te luisteren en voorstellen in overweging te nemen, zoals vervroegde vrijlating onder strenge voorwaarden en elektronisch toezicht voor in aanmerking komende gevangenen. Ze beklemtoont dat die aanpak niet alleen de druk op het gevangeniswezen zou verlichten, maar op de lange termijn ook de samenleving ten goede zou komen.

Daarnaast stelt Steenbergen een herzien opleidingsprogramma voor gevangenbewaarders voor, waardoor zij zich kunnen specialiseren als veiligheidsassistent of detentiebegeleider. Die differentiatie heeft tot doel de arbeidsomstandigheden te verbeteren en stress te verminderen, terwijl gedetineerden meer gepersonaliseerde ondersteuning krijgen.

Bevordering van re-integratie

Steenbergen is van mening dat het empoweren van gedetineerden door middel van zinvolle programma’s en autonomiebevorderende praktijken kan bijdragen aan hun succesvolle re-integratie in de samenleving en uiteindelijk de openbare veiligheid kan verbeteren.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!