Key takeaways

• Het Hof van Justitie van de EU vernietigt het besluit van het Europees Parlement om de immuniteit van drie Catalaanse separatistische Europarlementariërs in te trekken.
• Het Hof oordeelde dat het Parlement tijdens de procedure voor de opheffing van de immuniteit geen onpartijdigheid had gewaarborgd.
• Het Europees Parlement wordt veroordeeld tot de vergoeding van de gerechtelijke kosten die Puigdemont, Comín en Ponsatí hebben gemaakt tijdens hun procedures.

Het Hof van Justitie van de EU heeft een besluit van het Europese Parlement uit 2021 vernietigd. Die beslissing maakte een einde aan de parlementaire immuniteit van drie Catalaanse separatistische Europarlementariërs. In zijn uitspraak trok het Hof de onpartijdigheid van de procedure in twijfel.

Onafhankelijkheidsreferendum

De zaak vloeit voort uit het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum van 2017, dat door Spanje als onwettig werd beschouwd. Het gaat over de voormalige Catalaanse president Carles Puigdemont en twee andere separatistische politici, Toni Comín en Clara Ponsatí. Zij zochten hun toevlucht in België nadat zij waren aangeklaagd wegens opstand en misbruik van overheidsmiddelen. Hoewel de Spaanse autoriteiten hun uitlevering nastreefden, wezen Belgische rechters het verzoek af.

Verkiezing en immuniteit

In 2019 werden ze alle drie verkozen tot lid van het Europees Parlement, waardoor zij immuniteit genoten als wetgevers. Spanje betwistte hun erkenning en vond dat zij moesten terugkeren naar Spanje om trouw te zweren aan de Spaanse grondwet voordat zij konden worden aangesteld. Ondanks dit verzet stond de toenmalige voorzitter van het Europees Parlement, David Sassoli, hen toe om in 2020 hun zetel in te nemen in het Europees Parlement.

Spanje diende vervolgens een verzoek in bij het Parlement om de immuniteit van de separatisten op te heffen. Dat werd in 2021 door een meerderheid van de Europarlementariërs werd goedgekeurd. Puigdemont, Comín en Ponsatí vochten deze beslissing aan, maar het Gerecht van de Europese Unie bekrachtigde deze in 2023.

Zorgen over onpartijdigheid

Het Hof van Justitie heeft het besluit van het Parlement nu echter teruggedraaid. Het oordeelde dat de instelling tijdens de procedure voor de opheffing van de immuniteit geen onpartijdigheid had gewaarborgd. Het Hof wees met name op de betrokkenheid van de extreemrechtse Spaanse partij Vox. Die partij speelde een rol bij het indienen van het uitleveringsverzoek tegen de Catalaanse politici.

Het Hof oordeelde dat het Parlement het EU-recht heeft geschonden door de voormalige Bulgaarse Europarlementariër Angel Dzhambazki toe te staan als rapporteur toezicht te houden op het verzoek van Spanje om opheffing van de immuniteit. Dzhambazki was eerder betrokken bij een pro-Spaans evenement waar een leider van Vox opriep tot de gevangenneming van Puigdemont.

Puigdemont, Comín en Ponsatí

Het Europees Parlement wordt veroordeeld tot de vergoeding van de gerechtelijke kosten die Puigdemont, Comín en Ponsatí hebben gemaakt tijdens hun procedures bij zowel het Gerecht als het Hof van Justitie.

Alleen Comín is vandaag nog lid van het Europees Parlement. Ponsatí keerde in 2023 al terug naar Spanje maar werd daar even vastgehouden voordat ze werd vrijgelaten. Puigdemont verblijft nog steeds in België. Hij wacht op de tenuitvoerlegging van een controversiële amnestiewet die in 2024 door het Spaanse parlement is aangenomen. Door juridische procedures is de toepassing van deze wet echter opgeschort.

Het Spaanse Constitutionele Hof heeft onlangs een verzoek tot opschorting van het arrestatiebevel tegen Puigdemont afgewezen. Naar verwachting zal het later dit jaar uitspraak doen over de vraag of hij in aanmerking komt voor amnestie. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!