Key takeaways
- Vlaamse inwoners zullen tegen 2031 een aanzienlijk groter deel van de lokale overheidsuitgaven voor hun rekening nemen, namelijk ongeveer 1.200 euro per persoon per jaar.
- De lokale uitgaven zullen naar verwachting in alle sectoren sterk stijgen, met de grootste stijgingen op het gebied van werkgelegenheid en sociale initiatieven, evenals veiligheids- en beveiligingsmaatregelen.
- De aanstaande hervormingen van de sociale zekerheid zullen de druk op de begrotingen van de gemeenten vergroten.
Lokale overheden hebben te maken met stijgende kosten en zullen voor hun financiering meer op de inwoners moeten vertrouwen. Dat schrijft VRT NWS. Volgens prognoses zal elke Vlaamse inwoner in 2031 ongeveer 1.200 euro aan lokale belastingen betalen, een stijging van bijna 30 procent ten opzichte van 2024. Dit betekent dat gemeenten ongeveer de helft van hun inkomsten uit burgers en bedrijven zullen halen, tegenover 40 procent in 2024.
De verantwoordelijkheden van lokale overheden zijn enorm en omvatten onder meer veiligheid, kinderopvang en mobiliteit. De komende jaren zijn Vlaamse steden en gemeenten van plan om gemiddeld 2.443 euro per inwoner per jaar uit te geven, een aanzienlijke stijging van bijna 27 procent ten opzichte van de vorige periode. Hoewel bij deze berekeningen rekening moet worden gehouden met de inflatie, wijst de algemene trend op een aanzienlijke stijging van de lokale uitgaven.
Grotere afhankelijkheid van inwoners voor financiering
Lokale overheden zijn wettelijk verplicht om hun begroting in evenwicht te houden. Om de stijgende kosten te dekken, moeten ze meer inkomsten genereren. Dit wordt bereikt door middel van bijvoorbeeld onroerendgoedbelasting, heffingen op bedrijven, boetes en vergoedingen voor diensten zoals het aanvragen van documenten of rijbewijzen.
Tegen 2031 zal de gemiddelde bijdrage per inwoner naar verwachting 1.200 euro bedragen, een aanzienlijke stijging ten opzichte van 912 euro eind 2024. Deze verschuiving betekent dat lokale overheden voor de financiering van hun activiteiten in grotere mate afhankelijk zullen worden van inwoners en bedrijven. Nathalie Debast van de Vlaamse Vereniging van Gemeenten benadrukt dat belasting- en tariefverhogingen altijd een laatste redmiddel zijn, dat alleen wordt ingezet wanneer de uitgaven de beschikbare middelen overstijgen.
Werkgelegenheid en veiligheid
De uitgaven zullen naar verwachting in alle sectoren stijgen. De meest opvallende stijgingen zullen echter te zien zijn in de begrotingen voor werkgelegenheid en sociale initiatieven, en veiligheid en beveiliging. Hoewel de totale uitgaven voor werkgelegenheid en ondernemerschap relatief klein blijven (36 euro per inwoner), betekent dit een stijging van meer dan 50 procent ten opzichte van de vorige periode.
Deze stijging wordt waarschijnlijk veroorzaakt door lokale overheden die zich voorbereiden op de gevolgen van de hervorming van de sociale zekerheid, waardoor de duur van de werkloosheidsuitkeringen wordt beperkt. Aangezien veel mensen naar verwachting zullen overstappen van federale werkloosheidsprogramma’s naar lokale ondersteunende diensten, wijzen gemeenten meer middelen toe om inwoners te helpen bij het vinden van werk.
Ook de begrotingen voor veiligheid zullen aanzienlijk stijgen, met ongeveer 40 procent, tot ongeveer 230 euro per inwoner. Deze middelen zullen worden besteed aan de politie, de bestrijding van drugsgerelateerde problemen en de uitvoering van bewakingsmaatregelen. De begrotingen voor cultuur en zorg zullen de kleinste stijgingen kennen.
Sociale bijstand
De verwachte stijging van de uitgaven voor sociale bijstand is een ander gevolg van de hervormingen van de sociale zekerheid. Nu de werkloosheidsuitkeringen in de tijd beperkt worden, zullen lokale overheden verantwoordelijk zijn voor het bieden van sociale vangnetten via organisaties zoals sociale dienstverlenende instanties (OCMW’s).
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!