Key takeaways

• Vlaamse gemeenten verhogen hun budgetten voor politiediensten aanzienlijk.
• Deze trend toont een groeiende afhankelijkheid van lokale autoriteiten voor de openbare veiligheid en biedt een antwoord op de stijgende kosten in verband met wetshandhaving.
• Ondanks beloften lopen de budgetverhogingen sterk uiteen tussen de gemeenten, wat wijst op uiteenlopende beleidsprioriteiten en de noodzaak om de federale financiering aan te vullen.

De meeste Vlaamse gemeenten verhogen hun budgetten voor politiediensten. Uit een uitgebreide analyse van alle meerjarenplannen door HLN blijkt dat 252 Vlaamse lokale overheden hun uitgaven voor wetshandhaving zullen verhogen. Tegen 2031, het einde van de huidige zittingsperiode, zal bijna 1,7 miljard euro worden toegewezen aan politiediensten in heel Vlaanderen.

Toenemende afhankelijkheid van lokale overheden

Volgens Nathalie Debast van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) toont deze trend een toenemende afhankelijkheid van lokale overheden voor initiatieven op het gebied van openbare veiligheid. De budgetverhogingen blijven echter relatief bescheiden, zelfs in gemeenten als Ninove, die ingrijpende hervormingen op het gebied van veiligheid en politie hebben beloofd.

De stijging van de politiebegrotingen wordt deels veroorzaakt door stijgende kosten als gevolg van inflatie en pensioenpremies. Daarnaast wordt er steeds meer nadruk gelegd op lokale politietaken als een belangrijk onderdeel van strategieën voor openbare veiligheid. Lokale overheden worden gezien als de laatste schakel in de keten als het gaat om het handhaven van regelgeving, en voor een effectieve uitvoering van deze taken zijn financiële middelen en personeel nodig.

Verschillen in begrotingsstijgingen

Niet alle gemeenten verhogen hun politiebegroting in dezelfde mate. In feite zullen 29 gemeenten in 2031 minder uitgeven aan wetshandhaving. Herstappe, een klein dorpje in Limburg met slechts 75 inwoners, is de enige gemeente waar de begroting ongewijzigd blijft.

De grootste stijging van de politie-uitgaven is te zien in de politiezone Assenede/Evergem in Oost-Vlaanderen, waar het budget met 63 procent zal stijgen. Beide gemeenten zullen in 2031 346 euro per inwoner uitgeven aan politiediensten – een bedrag dat aanzienlijk hoger ligt dan het Vlaamse gemiddelde.

Ninove, dat tijdens de verkiezingscampagne uitgebreide hervormingen op het gebied van veiligheid en politie had beloofd, ziet een verrassend kleine stijging in zijn politiebudget. Tegen 2031 zullen de uitgaven van Ninove zelfs onder het Vlaamse gemiddelde dalen.

Hoogste bedragen

Antwerpen is de gemeente die het meeste geld uittrekt voor politiediensten, met een bedrag van 1,9 miljard euro in 2031. Gent, de op één na grootste stad van Vlaanderen, volgt met een totaal budget van 746 miljoen euro voor zijn politiezone. Aan de andere kant van het spectrum trekt Herstappe in Limburg slechts 1.000 euro per jaar uit voor zijn politiediensten.

Aanvulling op federale financiering

Volgens Debast is het verschil in politie-uitgaven tussen gemeenten deels te wijten aan uiteenlopende beleidsprioriteiten en de noodzaak om de federale financiering aan te vullen. Gemeenten binnen een politiezone komen overeen hoeveel ze zullen bijdragen na ontvangst van federale subsidies. Bij onenigheid bepaalt een formule op basis van de fiscale draagkracht van elke gemeente wie wat betaalt.

De gemeentelijke bijdrage vertegenwoordigt ongeveer twee derde van de totale inkomsten van lokale politiezones en is daarmee de belangrijkste financieringsbron naast federale subsidies.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!