Key takeaways

• Slechts 32 fossiele brandstofbedrijven zijn verantwoordelijk voor de helft van de wereldwijde CO2-uitstoot.
• Fossiele-brandstofgiganten belemmeren actief klimaatmaatregelen en domineren tegelijkertijd de wereldwijde uitstoot.
• Ondanks toenemende investeringen in schone energie blijven grote fossiele-brandstofbedrijven vasthouden aan verouderde en vervuilende praktijken.

Uit een nieuw rapport blijkt dat slechts 32 fossiele brandstofbedrijven verantwoordelijk waren voor de helft van de wereldwijde CO2-uitstoot in 2024, een daling ten opzichte van 36 bedrijven in het voorgaande jaar. Saudi Aramco stond bovenaan de lijst als grootste door de staat gecontroleerde vervuiler, terwijl ExxonMobil werd aangemerkt als grootste vervuiler in handen van investeerders.

Politieke obstakels

Critici beschuldigen deze toonaangevende fossiele brandstofbedrijven ervan klimaatmaatregelen actief te belemmeren en zich aan te sluiten bij verouderde praktijken. Ze erkennen echter dat de emissiegegevens in toenemende mate worden gebruikt om die bedrijven verantwoordelijk te houden voor hun bijdrage aan de klimaatcrisis.

Het rapport benadrukt de politieke obstakels voor wereldwijde inspanningen om klimaatverandering aan te pakken, aangezien 17 van de 20 grootste vervuilers staatsbedrijven zijn die fossiele brandstoffen produceren. Die bedrijven worden gecontroleerd door landen die zich tijdens de COP30-klimaattop van de VN in december hebben verzet tegen een voorstel om fossiele brandstoffen geleidelijk uit te bannen.

Klimaatdoelstelling 

Alleen al de uitstoot van Saudi Aramco bedroeg 1,7 miljard ton CO2, voornamelijk afkomstig van geëxporteerde olie. De productie van fossiele brandstoffen door ExxonMobil resulteerde in 610 miljoen ton CO2, waarmee het op de negende plaats staat van grootste vervuilers ter wereld.

Ondanks een tijdelijke daling tijdens de COVID-pandemie heeft het voortdurende gebruik van fossiele brandstoffen de CO2-uitstoot weer op een jaarlijks recordniveau gebracht. Het lijkt nu onhaalbaar om de doelstelling van het Akkoord van Parijs om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius te beperken te halen, aangezien daarvoor een emissiereductie van 45 procent tegen 2030 nodig is. Deskundigen signaleren echter dat het cruciaal is om die overschrijding tot een minimum te beperken, aangezien elke fractie van een graad temperatuurstijging de klimaateffecten op gemeenschappen wereldwijd verergert.

Fusies binnen oliesector

Emmett Connaire, hoofdauteur van het rapport van de denktank InfluenceMap, wijst op de concentratie van de wereldwijde uitstoot bij een steeds kleiner wordende groep van producenten met een hoge uitstoot, terwijl de totale productie blijft stijgen. Recente fusies binnen de oliesector, zoals de overname van Pioneer Natural Resources door ExxonMobil en de overname van Hess door Chevron, versterken die trend nog verder.

Tzeporah Berman van het Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative bekritiseert die bedrijven omdat ze niet alleen de wereldwijde uitstoot domineren, maar ook actief klimaatmaatregelen ondermijnen en de inspanningen van regeringen om de crisis aan te pakken, verzwakken.

Het initiatief heeft tot doel internationale samenwerking te bevorderen die de expansie van fossiele brandstoffen een halt toeroept en een rechtvaardige transitie weg van kolen, olie en gas mogelijk maakt. Berman wijst op een bijeenkomst in april in Colombia van 80 landen die de uitfasering van fossiele brandstoffen ondersteunen als een cruciale stap naar een duurzame toekomst.

“Aan de verkeerde kant van de geschiedenis”

Christiana Figueres, voormalig klimaatchef van de VN, stelt dat de meest recente gegevens van Carbon Majors aantonen dat grote uitstoters aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Ondanks dat er wereldwijd bijna twee keer zoveel is geïnvesteerd in schone energie en elektrificatie als in fossiele brandstoffen, blijven die bedrijven vasthouden aan verouderde en vervuilende producten.

De database van Carbon Majors heeft een belangrijke rol gespeeld bij het leggen van een verband tussen de CO2-uitstoot van grote fossiele brandstofbedrijven en dodelijke hittegolven, extreme weersomstandigheden en triljoenen dollars aan economische verliezen als gevolg van klimaatverandering.

De database heeft ook bewijsmateriaal geleverd in rechtszaken, zoals de baanbrekende Duitse klimaatrechtszaak Lliuya v RWE, en klimaat-superfundwetten in New York en Vermont, die grote fossiele brandstofbedrijven verplichten financieel bij te dragen aan projecten die burgers beschermen tegen klimaateffecten zoals overstromingen en extreme hitte. (jv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!