Key takeaways
- De Russische Geran-5 vormt een ongekende uitdaging voor de luchtverdediging van Oekraïne.
- Luchtlancering en raketopties geven Rusland een nieuw tactisch bereik.
- De Oekraïense inlichtingendienst waarschuwt dat de drone het ontwerp van de Iraanse Karrar heeft overgenomen voor massaal gebruik.
De Oekraïense militaire inlichtingendienst meldt dat Rusland een nieuwe, door een straalmotor aangedreven langeafstandsaanvalsdrone heeft geïntroduceerd, bekend als de Geran-5, die voor het eerst is ingezet tijdens gecoördineerde luchtaanvallen in januari 2026.
De komst van de drone betekent een belangrijke verschuiving in de Russische benadering van eenrichtingsaanvalsdrones, waarbij wordt afgestapt van de bekende, op de Shahed gebaseerde ontwerpen en wordt overgestapt op een sneller, zwaarder en veelzijdiger platform.
Evolutie van Geran-drones
Eerdere Geran-modellen, met name de Geran-1 en Geran-2, waren nauw verbonden met de Iraanse Shahed-136 en maakten gebruik van een cropped-delta-vleugelontwerp met een duwpropeller. Die configuratie legde de nadruk op eenvoud, lage kosten en een lang uithoudingsvermogen bij relatief lage snelheden.
De Geran-5 breekt definitief met die traditie. In plaats van de gemengde vleugel-rompvorm en de op de vleugeltips gemonteerde stabilisatoren die kenmerkend zijn voor de Shahed-familie, heeft hij een conventionele vliegtuigachtige structuur met een buisvormige romp, rechte vleugels en een horizontaal staartvlak dat wordt ondersteund door kleine, aan de uiteinden gemonteerde vinnen. Het ontwerp lijkt sterk op de Iraanse Karrar-drone met straalaandrijving, wat de Oekraïense beoordeling versterkt dat de Geran-5 niet volledig een eigen Russische ontwikkeling is.
Straalmotor en snelheid zorgen voor nieuwe mogelijkheden
Het aandrijfsysteem illustreert die evolutie. Eerdere Geran-drones maakten gebruik van zuigermotoren of, in het geval van de Geran-3, een kleine turbostraalmotor die vergelijkbaar is met die van de Iraanse Shahed-238.
De Geran-5 maakt gebruik van een krachtigere, in China geproduceerde Telefly-straalmotor, waardoor aanzienlijk hogere snelheden mogelijk zijn en de reactietijd van de Oekraïense luchtverdediging wordt verkort. Die prestatieverbetering is essentieel voor het doel van de drone. Hij verkleint de reactietijd van de verdediger op een manier die de langzamere, door een propeller aangedreven Geran-2 niet kon.
Bekende systemen
Ondanks die ingrijpende aerodynamische en voortstuwingswijzigingen behoudt de Geran-5 verschillende interne systemen die ook in eerdere Geran-modellen te vinden waren. Hij maakt nog steeds gebruik van een Kometa-satellietnavigatiesysteem dat bestand is tegen storingen, een microcomputer vergelijkbaar met een Raspberry Pi voor verwerking aan boord, en 3G/4G-communicatiemodules. Dat wijst erop dat Rusland het ontwerp vooral aerodynamisch en motorisch heeft gemoderniseerd, maar ervoor koos de bestaande, vertrouwde elektronica grotendeels ongewijzigd te laten.
Fysiek is de Geran-5 groter en zwaarder dan de propelleraangedreven Geran-2-familie. Hij is ongeveer zes meter lang, heeft een spanwijdte van ongeveer 5,5 meter en kan een raketkop van naar schatting 90 kilogram vervoeren. Met een geadverteerd bereik van ongeveer 1.000 kilometer valt hij in dezelfde missiecategorie als eerdere Gerans, maar zijn snelheid en flexibiliteit bij de lancering vergroten de inzetmogelijkheden aanzienlijk.
Luchtlancering en raketopties vergroten het bereik
Een van de meest opvallende nieuwe mogelijkheden is lancering vanuit de lucht. De Oekraïense inlichtingendienst meldt dat Rusland de mogelijkheid onderzoekt om de Geran-5 te lanceren vanuit Su-25-aanvalsvliegtuigen. Lancering vanuit de lucht zou het effectieve bereik van de drone vergroten, aanvallen vanuit minder voorspelbare richtingen mogelijk maken en het brandstofverbruik verminderen door het lanceringspunt dichter bij de frontlinie te brengen. Eerdere Geran-modellen werden uitsluitend vanaf grondplatforms gelanceerd, waardoor dit een aanzienlijke operationele uitbreiding is.
Een ander gebied van experimenten betreft het bewapenen van de Geran-5 met korteafstands lucht-luchtraketten zoals de R-73. Eerdere Geran-drones werden af en toe gezien met oudere R-60-raketten, maar die waren beperkt en experimenteel. Het ontwerp met straalaandrijving en de sterkere structuur van de Geran-5 maken het concept van een met raketten bewapende variant aannemelijker, in navolging van Iraanse demonstraties van de Karrar in een onderscheppingsrol. Als een dergelijke configuratie wordt geïmplementeerd, zou dit Oekraïense planners dwingen om sommige drones niet alleen als aanvalsplatforms te behandelen, maar ook als potentiële luchtdreigingen voor helikopters of laagvliegende vliegtuigen.
Russisch patroon
De Geran-5 past in het gevestigde patroon van Rusland van gecombineerde aanvallen waarbij kruisraketten, ballistische raketten, lokvogels en grote aantallen eenrichtingsaanvalsdrones worden gecombineerd. Een straalaangedreven systeem verkort de reactietijd van de verdediger en compliceert het gelaagde luchtverdedigings- en elektronische oorlogsvoeringnetwerk van Oekraïne. Hoewel Oekraïne steeds nieuwe manieren vindt om zich te verdedigen, maakt de komst van snellere en krachtigere drones die taak opnieuw een stuk lastiger.
De teruggevonden brokstukken van de Geran-5 worden momenteel onderworpen aan een gedetailleerde forensische analyse, en de Oekraïense inlichtingendienst heeft aangegeven dat een volledig technisch rapport zal worden gepubliceerd zodra het onderzoek is afgerond. Voorlopig vertegenwoordigt het systeem een duidelijke stap van Rusland in de richting van in massa geproduceerde, straaljager-aangedreven aanvalsdrones die zijn afgeleid van Iraanse concepten, aangepast voor Russische productie en in toenemende mate geïntegreerd in complexe multi-domein aanvalsoperaties. (uv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!